علی‌اکبر صفی‌پور^۱: واقعیتی مسلم است که با وجود پژوهش‌های گسترده در تاریخ ایران، بازهم بخش‌های مهمی از آن ناشناخته مانده است و در این میان، تاریخ‌های محلی نیاز به فرصت زیادی برای پرداختن علمی و دقیق می‌خواهد که از جمله آن‌ها، می‌توان به دو مقطع در دورهٔ زندیه یعنی زندگی و اقدامات شاه اسماعیل سوم و دیگری جانشینان کریم‌خان زند اشاره کرد.

اگرچه گه‌گاه در لابلای کتاب‌ها، بسیار اندک دراین‌باره ذکری شده است اما ضرورت حکم می‌کند که تلاشی برای رازگشایی چنین ناشناخته‌هایی انجام گیرد. پژوهش حاضر [کتاب شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در آباده] کوششی جدید در تاریخ زندیه است که با پژوهش کتابخانه‌ای و میدانی تلاش دارد تا ناشناخته‌های ما را از این مقطع تاریخی کاهش دهد،

می‌دانیم که در تلاش‌های کریم‌خان زند و رقبایش برای کشورگشایی، او یکی از بازماندگان پادشاهان صفوی به‌نام میرزا ابوتراب را نماد پادشاهی داد که به شاه اسماعیل سوم معروف گردید. با موفقیت کریم‌خان زند بر رقبا، این شاه‌زادهٔ صفوی را مقیم شهر آباده کرد و برایش تأسیساتی نیز بنا کرد، که در گزارش‌های باستان‌شناسی و سایر منابع، کمتر به آن‌ها پرداخته شده است. [کتاب شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در آباده] به‌خوبی به این مهم پرداخته و موارد زیر را پژوهش نموده است:

1. روی کار آمدن زندیه و شرح کامل شاه اسماعیل سوم.
2. تأسیسات زندیه در شهر آباده.
3. بازماندگان کنونی شاه اسماعیل سوم.
4. اسناد بازمانده در دست بازماندگان آن.

بدون شک آثار پژوهشی دکتر جمشید صداقت‌کیش در زمینه فارس پژوهشی و ایران‌شناسی، هم جدید و هم یاری‌دهنده تاریخ و آثار باستانی فارس و ایران می‌باشد.

آقای دکتر جمشید صداقت‌کیش در مقدمه کتاب «شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در آباده» می‌نویسند:

برای نخستین مرتبه در تابستان ۱۳۵۷ خ. روی ساختمان مسکونی شاه اسماعیل سوم کار پژوهشی را آغاز کردم و از سال ۱۳۵۹ خ. به بعد بقیه تأسیسات زندیه را بررسی نمودم.^۲

… پارسال فرصتی دست داد تا کتاب را بازبینی مجددی بکنم و آن‌را برای چاپ مجدداً آماده کنم. برای همین امر، برای عکس‌برداری از محل مسکونی شاه اسماعیل سوم در آباده و حوض مرمر آن به این شهر رفتم و روز سه‌شنبه ۲۹ تیر ۱۳۸۹ با یاری دو نفر از بستگانم آقایان حمید صداقت‌کیش و نوید صداقت‌کیش این مهم انجام گرفت و دگربار در روز ششم شهریورماه ۱۳۸۹ به اتفاق آقای دکتر محمدحسن صالحی برای عکس‌برداری از آثار باستانی تل شاه‌نشین به آباده رفتیم و به کمک ایشان مترکشی کردیم و عکس گرفتیم.

روز بعد یعنی در روز چهارشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۸۹ توانستم برای تخستین مرتبه از سنگ قبر دختر شاه اسماعیل سوم در اصفهان عکس بگیرم.

از سوی دیگر فرصت‌هایی نصیبم شد که با آقای غلام‌‌حسین صفوی، یکی از بازماندگان خاندان شاه اسماعیل سوم در اصفهان مصاحبه‌هایی داشته باشم و از پذیرایی گرم ایشان و همسرشان برخوردار شوم و کپی تمام اسناد و مدارک و سی‌دی ایشان را در موضوع مورد پژوهش داشته باشم و بدین وسیله از همهٔ این سروران به‌خاطر همراهی و کمک بی‌دریغشان سپاس فراوان دارم. بنابراین کتاب با افزودنی‌ها آماده شد.

بیایید نگاهی به فهرست و محتوای این کتاب جذاب بیندازیم: کتاب شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در ۸ فصلِ:

1. مشخصات جغرافیایی و تاریخی شهرستان آباده.
2. مدعیان پادشاهی بعد از سلسله صفویه.
3. انتخاب و انتصاب شاه اسماعیل سوم.
4. شاه اسماعیل سوم در آباده
5. شرایط و نحوهٔ زندگی شاه اسماعیل سوم در آباده.
6. روابط کریم‌خان با شاه اسماعیل سوم.
7. مرگ شاه اسماعیل سوم و بازماندگانش.
8. سکه‌های شاه اسماعیل سوم.

و ۱۷۶ صفحه منتشر شده است. هر فصل به قسمت‌های مختلفی تقسیم و درباره آن بحث شده است. در ادامه می‌توانید تصاویر بیشتری از کتاب را ببینید:

خلاصه:

نام کتاب: شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در آباده.

پژوهش: دکتر جمشید صداقت‌کیش

مشخصات نشر: شیراز، انتشارات آوند اندیشه، ۱۳۹۰

این کتاب را چطور تهیه کنیم:

برای تهیه این کتاب می‌توانید به اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان آباده {در محل کتاب‌خانه شماره ۲} مراجعه فرمایید.

۱- علی‌اکبر صفی‌پور، مدیر بنیاد فارس شناسی – با اندکی تلخیص

۲- کتاب شاه اسماعیل سوم و تأسیسات زندیه در آباده در سال ۱۳۹۰ به چاپ رسیده است. در مقدمه کتاب شرح تأخیر چاپ کتاب آمده است.