تاریخچه آوردن آب ماربر به آباده

لازم به ذکر است که مطالب زیر از کتاب ( تاریخ و جغرافیای شهرستان آباده تالیف سید عبدالرحیم شریف ) چاپ 1345 استخـــراج شـــده است. ذکـــر این مطــالب با ذکـر نـــام کتــاب و نویسنـده آن و نیــز وبلاگ خبری آباده بلامانع می‌باشد.

 

تاریخچه آوردن آب ماربر به آباده

وسعت شهرستان آباده که از بیست و چهار کیلومتر مربع متجاوز است شاید یک‌دهم آن به علت کم آبی زیر کشت قرار نمی گیرد. مدت‌هاست برای رفع این مضیقه مأمورینی از مرکز اعزام و مطالعاتی در این مورد بعمل آورده و بر طبق سوابق موجود در اداره فرمانداری آباده و استانداری فارس و وزارت کشور و سایر مراجع اظهارنظر نموده که تنها راه علاج این درد مهلک آوردن آب ماربر به این شهرستان می‌باشد.

 

موقعیت، فاصله، طرق و هزینه رسانیدن این آب و نتایج حاصله و استهلاک هزینه

الف: موقعیت

شهرستان آباده و بخش‌های تابعه در شمال کوه دنا و جلگه دنا هم در دامنه کوه مزبور واقع و در دامنه کوه دنا دهات و قراء سرسبز و خرمی است که آب آن از چشمه سارات جاریه مشروب می‌گردد.

جلگه دنا وسیله کوه دنا در جنوب و کوه غلطی (که قسمتی از آن خاکی و در تنگ آن تنگه‌های غلطی و کیفته می‌باشد) از سمت شمال محدود و محصور نموده است. این جلگه تقریباً به طول 36 کیلومتر و عرض 9 کیلومتر و به مساحت 324 کیلومتر مربع می‌باشد که از این مساحت 4 کیلومتر آن مربع آن مسطح و بقیه دامنه‌ایست. جلگه کاریزان در حد شمالی کوه غلطی و دهستان‌های حسن آباد و خسرو شیرین نیز در شمال کوه غلطی واقع است.
ب: رودخانه‌های جاریه از کوه دنا

  1. رودخانه ماربر
  2. رودخانه کنگان
  3. رود خانه پادنا

رودخانه ماربر

رود ماربر از دامنه کوه دنا در دامنه خطیر سوخته سرچشمه گرفته و در مسیر خود با آب‌های بری رود، آلمه، تاسک، جدول نو، ترسک، بهم پیوسته و بعد از طی 3 کیلومتر راه در محلی به نام تنگ شهید جاری (در تنگ شهید در زمان‌های قدیم سدی به ارتفای تقریبی 16 متر در جلو این رود ساخته که آب را برای شرب اراضی نامعلومی می‌برد و در نتیجه شکستن سد متروک شده) سپس از تنگ شهید گذشته و پس از طی 15 کیلومتر راه شیب‌دار آب مذکور به جلگه پادنا می‌رسد.

متخصصین مربوطه مقدار آب مزبور را در مواقع کمی آب 160 سنگ تخمین زده‌اند. بنا به مراتب مذکور به هیچ‌وجه نمی‌توان گفت که هدایت کردن آب ماربر به شهرستان آباده کوچک‌ترین لطمه‌ای به هیچ نقطه‌ای از ایران وارد نخواهد ساخت.

 

ج: فاصله طرق و هزینه آن

از آباده تا آب ماربر از طریق خسرو شیرین و حسن آباد و قریه شهید تقریباً 125 کیلومتر می‌باشد و مهندسین اعزامی از مرکز اظهارنظر نموده که برای رسانیدن این آب به آباده باید در شمال رودخانه مذکور سدی در نزدیکی قریه شهید احداث و وسیله حفر تونل آب را از کوه غلطی عبور داده و وارد جلگه زمان کاریز (حدود خسروشیرین) نموده و از آنجا به آباده رسانید و هزینه آن را حدود دویست و بیست میلیون ریال بر آورد نموده اند.

ولی پاره ای از مهندسین و مطلعین اظهارنظر نموده که می‌توان بدون حفر تونل آب را به طریق زیر به آباده رسانید.

۱- نزدیک کیفه که در دو  کیلومتری قریه شهید است از دو روزنه و شکافی که در کوه موجود است آب را عبور و به جلگه زمان کاریز رسانید.

۲- در تنگه شهید سدی احداث نمود و آب را از محل کوه غلطی که خاکی و نرم است و از سد تا بالای آن تقریباً بیش از هشتاد متر نمی‌گردد عبور داد.

۳- در تنگ خفر که منتهی‌الیه جلگه است سدی بست و آب را به جلگه زمان کاریز آورد.

 

با توجه به نظریات فوق و اینکه وسایل کار بمراتب فراهم‌تر از پیش است به احتمال قوی هزینه آن بمراتب کمتر از میزان مورد تشخیص خواهد بود.

 

د: نتایج حاصله و استهلاک هزینه

چنانچه آب مذکور به آباده برسد یقینا 180 تا 200 سنگ آب عاید و با احتساب به اینکه هر 5 سنگ آب 504 جریب زمین را مشروب خواهد نمود بنابراین 20160000 متر مربع زمین زیر کشت قرار خواهد گرفت. از طرفی با توجه به 125 کیلومتر عرض راه که هر دو طرف آن درخت کبوده ( سپیدار) غرس شود 500000 درخت بعد از 6 سال به ثمر خواهد رسید.

و می‌توان گفت که در ظرف ده سال کلیه هزینه‌ها از محل در آمد تأمین و مستهلک می‌گردد.

 

منبع : وبلاگ خبری آباده

تذکر : چون این کتاب در تاریخ ۱۳۴۵ به چاپ رسیده است ممکن است بعضی از اعداد مانند مساحت شهرستان و… صحیح نباشد.

2 دیدگاه برای “تاریخچه آوردن آب ماربر به آباده”

  1. شنبه 11 آذر1385 ساعت: 22:40 توسط:بهرام سرچمی – راهله خلیلی
    سلام سجاد جان

    سایت خیلی خوبیه . امیدوارم که بهتر هم بشود .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *