بعضی معتقدند که لهجه و گویش آباده‌ای اصلا کلاس ندارد. ضایع است و زشت. تا زمانی که لهجه‌ی شیک و زیبای تهرانی! وجود دارد و تا زمانی که حتی ما خود آباده‌ای ها به کسانی که بعضا آباده‌ای حرف می‌زنند می‌خندیم، شاید انتظار زیادی باشد که بتوانیم آباده‌ای حرف بزنیم.

جناب آقای ایاز شهریاری مولف کتاب قدمت آباده، واژه‌های اصیل آباده می‌نویسد:

سال‌ها در ضمن مطالعه و تدریس بسیاری از کتب مختلف به این نتیجه رسیدم که بسیاری از واژه‌ها را که در گویش مردم آباده و اطراف آن به‌کار می‌برند پارسی سَرِه و خالص است.

برخی از این واژه‌ها که در گویش مردم آباده بکار می‌رود مربوط به زبان سنسکریت است که قدمت آن به بیش از پنج هزار سال قبل می‌رسد.

“در کتاب قدمت آباده، واژه‌های اصیل آباده؛ اصل هر واژه و مأخذ آن از کتب بسیار کهن و نیز فرهنگ‌های اصیل و کتیبه‌ها و سنگ نبشته‌ها استفاده شد و تطور و دگرگونی‌های آن ذکر گردیده است.”

“این کتاب شامل چهار جلد است که سه جلد اول آن مربوط به واژه و قدمت آباده می‌باشد و جلد چهارم آن از دانایان، دانشمندان، شعرا، نویسندگان و نیز آنانکه در پیشرفت این شهرستان کوشش کرده‌اند نام برده ‌می‌شود.”

جلد اول این کتاب شامل دو فصل و هر فصل از دو بخش تشکیل شده است. عناوین مطرح شده در کتاب عبارتند از:

فصل اول :

-  بخش نخست: سخنی کوتاه درباره زبان‌های باستانی ایران، زمان زردشت، زادگاه زردشت،‌معنی واژه زردشت، آیا نام سخنان زردشت اوستا بوده، زبان پارسی میانه، ترادف واژه‌ها، تطور و دگرگونی واژه‌ها، تطبیق بعضی واژه‌ها در گویش آباده و گویش به‌دینان، تطبیق بعضی واژه‌های اوستایی، هخامنشی، پهلوی ساسانی و پارسی کنونی، چرا در گویش آباده حرف (ک) به آخر اسم‌ها اضافه می‌شود؟

- بخش دوم:  سخنی چند درباره شهر رخا و تطور آن و جایگاه شهر رخا و ابرکوه، برداشت از فرمایش حضرت علی(علیه‌السلام) در مورد شهر رَس و رسا، نتیجه گفتار ما درباره شهر رخا، فراغه،گفتاری کوتاه درباره جمشید و شهرستان مِیَمْ در ابرکوه

فصل دوم:

- بخش نخست: سخنی چند درباره سرزمین آباده و بعضی واژه‌ها، پرکوه  (کوه پرگَ)

- بخش دوم: ترجمه سنگ نبشته داریوش در کوه بیستون که به خط میخی است و ترجمه اسامی و واژه‌ها، خلاصه گفتار درباره سنگ نبشته داریوش در بیستون، نکته مهم درباره واژه‌های این کتاب و قدمت شهر آباده، توضیح درباره کوه (أکاشه، عکاشه) خواجه عکاشه و واژه‌ آن، عقاید و آرای مختلف درباره (أکاشه، عکاشه) که بعضی تخیلی و  برخی دیگر ساختگی و عاقلانه است، نتیجه گفتار ما در مورد کوه أکاشَ (عکاشه)، نزدیک ترین کوه‌ها به آباده در قسمت شمال طبیعی آباده (کوه أکاشه، قلعه گبری و کوه رِوَند)، افسانه‌ای درباره کوه خواجه أکاشَ (خواجه عکاشه) و ارتباط آن با به دینان و موضوعات دیگر درباره این کوه، سورمغ (سورمق) و نتیجه گفتار ما در مورد سورمق، تل‌ها و تپه‌های نزدیک آباده، نام بعضی از کو‌های جنوب طبیعی آباده، نام برخی از کوه‌های شمال طبیعی آباده، نکته‌ها و واژه‌های حرف همزه (که آن‌را به صورت الف می‌نویسند و نیز حرف (آ)، حرف (ب) و (پ) و واژه‌های مربوط به آن‌ها

در کتاب قدمت آباده، واژه‌های اصیل آباده آمده است:

واژه آباده

به زبان پارسی هخامنشی (اُوادَئی‌چَی) از کتاب فرمان‌های شاهان هخامنشی (ص۱۳۷) و نیز کتاب فارسی باستان (ص۱۵۹) نام شهری است در فارس

ئی چَیَ —تطور—> ویچ. لذا اوادَویچ یعنی شهر و سرزمین آباده

با توجه به گفتارهای پیشین [صفحات ۴۷و۴۸و۴۹] «اُوادَ» و «اُوادا» به معنی آباده است. حتی در گویش روستاهای آباده، این واژه را به صورت آبادَ، اُوادَ، اُوادِ تلفظ می‌کنندو همانطور که گفته شد، اُوادَئی‌چَیَ به زبان هخامنشی و اُوادَویچ به زبان پهلوی همان آباده است.

پس آباده در کتیبه‌ی هخامنشی «اُوادَئی‌چَیَ» خوانده شده است.

ترجمه بند ۸ سنگنبشته کتیبه بیستون از داریوش:

[داریوش شاه گوید پس از آن، آن وَه‌یَزداتَ را و مردانی که یاران برجسته او بودند در شهر «اُوادَئی‌چَیَ» نام در پارس در آنجا آنها را دار زدم.]

جلد اول کتاب از حرف الف آغاز و تا حرف پ را در برمی‌گیرد. در ادامه تعدادی از لغات که در جلد اول کتاب نوشته شده‌اند آورده شده است:

» آجیده کردن (آژیده کردن): بخیه زدن به طوریکه بخیه‌ها ریز و نزدیک به هم باشند.

» اَخُوِه: خمیازه

» آخِیش، آخِی: این واژه در گویش آباده‌ای در موارد زیر به‌کار می‌رود:

۱- در مورد دلسوزی، ترحم و مهربانی ۲- راحت و آسوده شدن از گرفتاری و سختی

۳- دریغ و تاسف

» آدِری یا آبله پیکوک: دانه‌های سرخ و ریز که بر بدن کودکان و به ندرت بزرگسالان ظاهر می‌شود و با تب همراه است.

» آراشت: یعنی آرایش که از لحاظ دستور زبان فارسی اسم مصدر می‌باشد.

» اِگدِی: بسیار زیاد                 » بادیون (بادیان): در گویش آباده به رازیانه، بادیون گویند.

» بُوُ: پدر                               » پاپَتی: لخت و برهنه و فقیر

» پاییدن: مواظب و مراقب چیزی بودن

» پِت‌کردن: با حالت اندوه نشستن و خاموش و غمگین بودن

پِرِچ بستن: چیزی را با اصرار خواستن

متاسفانه کتاب قدمت آباده، واژه‌های آباده، با خط دستنویس چاپ و منتشر شده است که کمی ناخواناست . بسیار بهتر بود که این کتاب ارزشمند تایپ می‌شد و با طراحی صفحات منتشر می‌گردید.

خلاصه:

نام کتاب: قدمت آباده، واژه‌های اصیل آباده (جلد اول – الف تا پ)

نویسنده: ایاز شهریاری

ناشر: انتشارات اندیشه آور

مطالب مرتبط:

• آباده در کتاب دانشنامه ایران؛ درباره آباده بیشتر بدانیم
• اولین شب شعر عاشورایی در آباده برگزار شد
• محرم 1388 آباده، به روایت تصویر
• Abadehnews سه ساله شد!
• دانلود فایل تصویری سرود قصه بابا، با کیفیت خوب
• قلم 2 ساله شد!

هفته کتاب و کتابخوانی مبارک

این هفته ، زمان بسیار خوبی است برای معرفی یک کتاب خوب، کتاب
سرود های بچه های آباده

“گروه سرود بچه های آباده در زمان دفاع مقدس و بعد از آن با اجرای دلنشین با گویش های محلی، سوار بر بال های امواج صدا و سیما شده و به جای جای ایران اسلامی سفر نمودند و به شهرت و اعتبار ملی رسیدند.
این گروه بار ها و بارها در جشنواره های سراسری، رتبه اول کشوری را اخذ نمودند.
کتاب سرود های بچه های آباده با تلاش آقای احمد دانایی تالیف و در آذر ۱۳۸۰ با تیراژ ۷۰۰۰ جلد به چاپ رسیده است.

کتاب سرود های بچه های آباده به سه بخش : ۱- موسیقی ۲- آباده شناسی  ۳- سرود های بچه های آباده تقسیم شده است.

• بخش اول ؛ موسیقی :
  در این بخش توضیحاتی درباره تاریخچه موسیقی ، تاریخچه سرود در ایران، معنای لغوی موسیقی و موسیقی در منظر دین و… آورده شده است :

“موسیقی وحدت اندیشه و احساس است که در قالب اصوات موسیقایی متجلی می شود و این اصوات منظم، هماهنگ و زیبا با هدایت اندیشه صحیح می توانند نمونه ای از موسیقی متعالی را ارائه کند.
در بررسی معنای واژه موسیقی، تعاریف متفاوتی وجود دارد. از جمله این که: آن را لفظی یونانی و مشتق از کلمه Musika دانسته اند.(حاشیه دکتر معین در برهان قاطع) Muse نام یکی از نه الهه حافظ شعر و هنرهای یونان باستان است.”

• بخش دوم ؛ آباده شناسی :
  این بخش از قسمت های: آشنایی با شهرستان آباده، فرهنگ و آموزش، اقتصاد آباده، هنر و موسیقی آباده و گروه سرود آباده تشکیل شده است. که قسمت گروه سرود آباده خودبه بخش های : الف : شاعران ؛ ب: مربیان، ج: یاران تقسیم شده است.

در قسمت شاعران، آقایان اصغر کوچک زاده، ابراهیم پاسیار و ابراهیم شباهنگ ؛ و در قسمت مربیان آقایان ، احمد توکلی، بهنام محمد بیگی و شهاب الدین صفایی و در قسمت یاران آقای محمد حسین توکل، مهدی جنتی، محمد جواد فروردین معرفی شده اند.

• بخش سوم؛ سرود های بچه های آباده:
  این بخش بدون شک یکی از هیجان انگیز ترین بخش کتاب است . در این بخش سرود ها به سه دسته ، سرود های دفاع مقدس، سرود های اهل بیت (ع) و واژه ها و ایام ا… تقسیم شده اند.

بدون شک سرود قصه بابا (مادر، مادر) یکی از خاطره انگیز ترین سرود هایی است که توسط گروه سرود آباده اجرا شده است.

مادر برام قصه بٌگو؛ دل تنگ تنگ / قصه بابا رو بٌگو دل تنگ تنگ
مادر ، مادر ، مادر ، مادر

مادر برام حرف بزن؛ از ایمونش بٌگٌو/مادر تو دونی و خدا ؛ از خوبی هاش بٌگو
از مهربونی و از مهر و وفاش بگو/ از جون فِشونی و از عزم بابام بٌگو
مادر ، مادر ، مادر ، مادر

فیلم این سرود را می توانید در زیر ببینید.
[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=nahwiLTSqmY]
لینک مستقیم فیلم در سایت یوتوب

از دیگر سرود های خاطره انگیز و بسیار به یادماندنی می توان به سرود امام رضا (ع) اشاره کرد. که در زمان پخش تحسین همگان را برانگیخت. به طوری که تا مدت ها متن این سرود در ذهن تمامی عاشقان اهل بیت بود.

در زیر میتوانید این سرود زیبا را بشنوید، یا اگر مایل بودید میتوانید آن را از لینک های زیر دانلود کنید.

• سرود امام رضا (ع) را از میتوانید از اینجا دانلود کنید.(MP3 – حجم فایل: ۲ MB )

• دانلود فیلم سرود قصه بابا مخصوص موبایل با کیفیت متوسط (حجم حدود ۵ MB )
• دانلود فیلم سرود قصه بابا مخصوص موبایل با کیفیت بالا(حجم حدود ۹ MB )
  » پسورد فایل فشرده:  abadehnews.ir

این کتاب توسط انتشارات سعید نوین قم در آذر ۱۳۸۰ اولین بار به چاپ رسیده است.

مطلب پیشنهادی :

• همه چیز درباره گروه سرود آباده + عکسی از اولین گروه سرود آباده

• دانلود فایل تصویری سرود قصه بابا، با کیفیت خوب

• دانلود فیلم و متن سرود رضا رضا، گروه سرود آباده؛ با کیفیت بالا

مطالب مرتبط:

• Abadehnews سه ساله شد!
• دانلود فیلم و متن سرود رضا رضا، گروه سرود آباده؛ با کیفیت بالا
• دانلود فایل تصویری سرود قصه بابا، با کیفیت خوب
• همه چیز درباره گروه سرود آباده + عکسی از اولین گروه سرود آباده
• به abadehnews.ir خوش آمدید!
• قلم 2 ساله شد!

| مشاهده‌ 14 نظر دیگر

شیراز و فارس، غیر از جذابیت آن برای ما ایرانیان، قطب آمال و آرزو های سیاحان و جهانگردان در دراز نای تاریخ بوده است و هر سیاحی که به ایران آمده به گونه ای از دور و نزدیک، ذکر یا بحثی درباره آن نموده است …

درباره نخستین تصاویر از فارس و شیراز یا هر شهر دیگری از ایران تاکنون مقاله ای نوشته نشده است، چه علت بیشماری دارد که از جمله عدم دسترسی به منابع و مآخذ را می توان ذکر کرد که هنوز بسیاری از سفرنامه ها به فارسی ترجمه نشده و نسخه های بسیاری از آنها، در ایران وجود ندارد.

کهن ترین تصاویر فارس عنوان کتابی است از دکتر جمشید صداقت کیش که در آن به بررسی تصاویر فارس تا قبل از پیدایش دوربین عکاسی می پردازد. تصاویر کتاب به دو بخش تقسیم شده اند:
بخش اول : شامل تصاویر فارس از آغاز تا پایان دوره صفوی
بخش دوم: تصاویر فارس از پایان دوره صفویه تا اختراع دوربین عکاسی

در این کتاب می توانید قدیمی ترین تصاویر کشیده شده توسط سیاحان مختلف را ببینید.متاسفانه تصویری از خود شهر آباده در کتاب وجود ندارد چقدر دلم می خواست که تصویر آباده را در زمان خیلی قدیم ببینم، اما متاسفانه به نظر می آید که تصویری از آباده در گذشته کشیده نشده است.

دیدن قدیمی ترین تصاویر استان فارس و شهرهای آن نیز بسیار لذت بخش است.
در کتاب کهن ترین تصاویر فارس می توانید قدیمی ترین تصاویر از قلعه زیبای ایزد خواست را ببینید که توسط سیاحان و گردشگران متفاوتی کشیده شده اند. آقای جمشید صداقت کیش در صفحه ۳۶ برای معرفی قدیمی ترین تصویر ایزدخواست این چنین نوشته اند :

قدیمی ترین تصویر ایزدخواست :

همانطور که گفته شد شاردن در سال ۱۶۶۵ م.(۱۰۷۶ هـ . ق)وارد ایران می شود و جمعا ۱۳ سال در ایران ماندگار می گردد.
وی در همین سفر ۱۶۷۴ م .(۱۰۸۵ هـ . ق) از نقاش خود گولر می خواهد که تصویر ایزدخواست را بکشد، چه این روستای دیرین پای ایران باستان که بر سر راه تابستانی و زمستانی قرار داشته و دارد و نیز عجیب و غریب بودن ساختمان های قلعه آن و سایر موضوع های جالب آن در دید نخستین سیاح اروپایی حدود یک سده پیش از شاردن مورد توجه بوده و به طور مکرر درباره ایزدخواست بحث کرده اند، بنابراین برای شاردن هم جالب می نماید.

اندازه تصویر ۳۸۵×۱۹۵ میلی متر است و در جلد سوم سفرنامه شاردن به زبان فرانسه آمده است.

در این کتاب تصاویر و حتی نقشه های قدیمی زیبایی از سایر شهرهای استان فارس نیز وجود دارد .

این کتاب اولین بار در سال ۱۳۸۳ در ۳۰۰۰ نسخه توسط انتشارات تخت جمشید به چاپ رسیده است.

امیدوارم از خواندن این کتاب لذت ببرید.

مطالب مرتبط:

• نگاهی به قلعه ای 2000 ساله : قلعه ایزد خواست
• آباده در کتاب دانشنامه ایران؛ درباره آباده بیشتر بدانیم
• مرمت بنای تاریخی مقبره خواجه عكاشه در حال انجام است
• دو پوسته بسیار زیبا؛ هدیه ویژه قلم به مناسبت 2 ساله شدن وبلاگ
• مسابقات بسکتبال جام رمضان
• ترنج؛ نمایشگاه هنرهای تجسمی، دستی و سنتی