آموزشگاه موسیقی مهرورزان در پاییز ۱۳۸۱ توسط آقای حسین یزدانپناه کار خود را آغاز نمود.

موسیقی کلاسیک (ویلن کلاسیک – پیانو – گیتار کلاسیک) ، موسیقی کودکان (ارف) ، موسیقی پاپ (گیتار پاپ – ارگ – ویلن) ، موسیقی سنتی( تار – سه تار – سنتور – کمنچه – نی – دف – تمبک – آواز)؛ تئوری موسیقی، سلفژ ۱، هارمونی ۲، ریتم خوانی، مبانی کلی موسیقی ایرانی و غربی از ساز ها و مباحثی هستند که در آموزشگاه موسیقی مهرورزان به هنرجویان علاقه مند آموزش داده  می شوند.
مدرسان این آموزشگاه از اساتید مجرب آباده و اصفهان هستند، آقایان :

مهدی فروردین(تار و سه تار) – حمید پرهیزگار(سنتور) – محمد حسین جعفر پور (گیتار کلاسیک) – علی زارعی (گیتار پاپ) – فرشید جعفری (دف) – محمد حسین یزدانپناه (تمبک) – حسین یزدانپناه (نی) – علی امیدپناه (تمبک) – جعفر مقامی (آواز) – محسن محمودی (جاز و پرکاشن) – محمد حسین محمودی (کیبورد) – نادر قهرمانی (ویلن) – علی کرمی (پیانو، کیبورد و سنتور) – رامین کرمی (ارف) – جلال رمضانی (دف و تمبک) – احسان حسینی (کمانچه)
فارغ التحصیلان این آموزشگاه در رشته های مختلفی بوده اند که به اساتید کشوری در رده های بالاتر معرفی شده اند.
از ۱۲ آذر (۱۳۸۷) حدودا ۷۰ نفر از هنرجویان برتر با ساز های مختلف و در سبک های کلاسیک، پاپ، سنتی و مقامی به اجرای کنسرت* می پردازند. آهنگ های این کنسرت توسط اساتید کلاس ها ساخته و تنظیم شده اند.
آموزشگاه موسیقی مهرورزان تا به حال در ۳ دوره جشنواره موسیقی استان فارس به اجرای کنسرت پرداخته است. این آموزشگاه همچنین قصد دارد در اردیبهشت ۱۳۸۸ به اجرای کنسرت موسیقی اصیل در آباده و دیگر شهرهای ایران بپردازد.
کنسرت های این آموزشگاه با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و شورای اسلامی شهر آباده برگزار میشوند.

عکس های این کنسرت  را می توانید در زیر ببینید.(برای دیدن عکس ها در اندازه بزرگتر روی آنها کلیک کنید)

۱- مبانی موسیقی را سلفژ (solfeggio) می‌گویند. آموزش بنیاد موسیقی در دو جنبه نظری و عملی (
سرایش و تربیت شنوایی و نت نویسی) صورت می گیرد.
۲- هارمونی دانشی است برای چند بخشی کردن موسیقی بر پایه خصوصیتهای آکوردها و شایستگی
وصلشان به یکدیگر به قصد ساختن ملودیهای زیبا.

تهیه کننده و ارسال مطلب : امیر خلیلی

اولین زورخانه در آباده
درباره تاریخچه اولین زورخانه در آباده اطلاع دقیقی در دست نیست در این باره ما فقط اطلاعات شفاهی سالخوردگان را داریم و اطلاعات نوشتاری در دست نیست. بنابراین به درستی مشخص نیست ؛ اولین زورخانه در چه زمانی تاسیس و احداث شده است.

زورخانه وهب کبابی :
قدیمی ترین زورخانه توسط وهب کبابی اداره می شده ، که در زمان خود به نام زورخانه معروف بوده است . محل این زورخانه در پشت حسینیه آباده و در مجاورت مغازه کبابی وهب بوده .عده ای معتقدند که این زورخانه جزء تاسیسات کریم خان زند بوده که شاه اسماعیل سوم دستور ساخت آن را داده اما آنچه که معلوم است این زورخانه در حدود سال ۱۳۲۰ بازسازی شده و سپس آغاز به کار نموده است و مدیریت آن را وهب به عهده می گیرد.
زورخانه وهب به صورت یک برج با سقف ضربی گنبدی و دارای سه در بوده و تاسیسات دیگری نداشته اما هر سه در آن به نحوی کوتاه بوده که باید یک کودک ۱۰ ساله خم شده و وارد زورخانه شود البته در گذشته ای نه چندان دور درهای خانه ها و اتاق ها باید کوتاه ساخته می شد که با ورود به خانه و اتاق تعظیم نمایند. و به اتاق سلام کنند حتی اگر کسی در خانه نباشد و مسلم است که گود زورخانه که با نام حضرت علی (ع) توأم است مقدس می باشد و درِ آن نیز باید کوتاه باشد .

زورخانه مشهدی عبد الله نخود بریز :
پس از در هم کوبیده شدن زورخانه وهب کبابی مشهدی عبد الله نخود بریز زورخانه ای را در خانه خود که در قلعه کهنه بود ساخت اما پس از مدتی دوام نیاورد و منحل شد.

زورخانه پادگان ارتش :
در سال ۱۳۲۷ پادگانی در قلعه ای که در ابتدای خیابان استقلال کنونی قرار داشت استقرار یافت و زورخانه ای در آن احداث شد که ویژه سربازان بود . در سال ۱۳۲۸ جشنی را در پادگان ترتیب دادند که باستانی کاران در آن ورزش می کردند که ورود برای عموم مردم جهت تماشای عملیات ورزشکاران آزاد بود.

زور خانه بیژن :
پس از انحلال زورخانه ارتش چون گود زورخانه در این قلعه آماده بود عده ای از باستانی کاران آباده در سال ۱۳۲۹ با گرد همایی خود سعی کردند که از این زورخانه استفاده کنند لذا یک نفر مرشد را از اصفهان استخدام کردند و هر روز مشغول ورزش می شدند.
یکی از ورزشکاران این گروه به نام حاجی خان عبد اللهی به همت خود زورخانه ای به سبک جدید و بر اساس آیین نامه جدید باشگاه های ورزشی ایران برپا نمود. در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۳۰ خورشیدی پروانه رسمی این ورزشگاه از طرف اداره کل آموزش و پرورش فارس به نام وی صادر شد و تابلوی بسیار زیبایی با خط زیبا
( زورخانه بیژن ) با شعر زیر جلب توجه می کرد :
بیا قوی شو اگر عزم زندگی داری             که در نظام طبیعت ضعیف پامال است
محل این زورخانه در قسمتی از اداره ثبت آباده قرار داشت که باگسترش میدان ولی عصر جزء میدان شده است.
زورخانه بیژن طی ۸ ماه اولیه تأسیس خود ۱۰۰ نفر عضو داشت، ضمن آنکه در گوشه آن هالتری قرار داشت که وزنه های آن از دو سنگ کروی تشکیل شده بود. چون اعضای زورخانه بیژن برای اولین بار در استادیم آن زمان محل کنونی دبیرستان اقبال لاهوری و دبستان ابوطالب عملیات باستانی کاری و نمایشی انجام می دادند تأثیر آن در نسل نوجوان بسیار  زیاد بود؛ به طریقی که سه گود زورخانه را در نقاط مختلف آباده در فضای باز از جمله در تپه ای در قلعه کهنه حفر و عملیات باستانی را با مرشد ویژه ای حداقل برای چند ماهی ادامه می دانند.
زورخانه بیژن بیش از ۵ یا ۶ سال فعالیت نداشت و ساختمان آن بر اثر احداث میدان ولی عصر در سال ۱۳۴۴ تخریب شد.

زورخانه دنا :
زورخانه دیگری تحت عنوان دنا در حدود سال ۱۳۴۰ در نزدیکی دبستان قشقایی در خیابان شهید کلانتری تأسیس و آغاز به کار میکند . این زورخانه زمان زیادی تنها زورخانه شهر  و مورد علاقه باستانی کاران مخابرات بود. این زورخانه ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍پس ازمدتی فعالیت منحل می شود و مجددا این زورخانه به همت پهلوان اکبر خیامی تأسیس می یابد.
تا این مقطع معمولا زورخانه ها در روز های ورزش در ملا عام عملیات ورزش باستانی را انجام می دادند اما زورخانه دنا برای اولین بار در سال ۱۳۴۸ تولد پوریای ولی را جشن گرفت.
با شروع انقلاب این باشگاه مدتی تعطیل شد تا سال ۱۳۶۲ که یکی از نهاد های انقلابی در راستای ورزش باستانی چند ورزشکار را معرفی کرد که از صبح تا عصر در اختیار آنان و شب در اختیار ورزشکاران عمومی قرار گرفت.

منبع : قلم :: وبلاگ خبری آباده ::(الهام دهقان-آرزو کشاورز-شبنم فیروزی. زیر نظر سازمان دانش
آموزی ) با اندکی تصرف

در این رابطه مقاله پهلوانان آباده را نیز در وبلاگ قلم بخوانید.

لینک های مفید:
تاریخچه زورخانه در ایران

مقاله زیر به استناد از  کتاب تاریخ و جغرافیای شهرستان آباده تالیف سید عبدالرحیم شریف نوشته شده است .
امیدوارم این مقاله باعث رفع ابهامات شده و به شایعات پاسخ دهد.

خواهش می کنم مقاله را بدون تعصب بخوانید .

شهرستان آباده و بخش های تابع آن

شهرستان آباده و بخش های تابع آن یکی از شهرستان های وسیع استان فارس و فلات مرتفعی است که در شمال شیراز و در سر راه اصفهان به شیراز و یزد قرار گرفته و خاک آن از ایزدخواست (که در ۶۰ کیلومتری شهرضا یعنی از کیلومتر ۱۳۸ راه اصفهان به شیراز) شروع و به کیلومتر ۲۵۲ ختم می شود.
شهرستان شهرضا و یزد در حد شمال و شهرستان سمیرم بالا در حد باختر و نیریز و بخش های تابعه شیراز در ضلع جنوب و جنوب باختری این شهرستان قرار دارد.
در زمان ساسانیان آباده و توابع آن جزء کوره،  استخر و بعد از تسلط عرب (که فارس استقلال از دست رفته خود را بازگردانید) جزء فارس خاص محسوب و در تقسیمات اولیه مملکتی نیز به صورت شهرستان و مرکز فرمانداری در آمد. در تقسیمات اخیر (مرداد ۱۳۴۴) نیز بعد از شیراز دومین شهرستان فارس قلمداد و به چهار بخش منقسم گردیده :

۱- بخش مرکزی مشتمل بر شهر آباده و  دهات و دهستان های حومه آن
۲-بخش بوانات مشتمل بر بوانات و سرچهان و قنقری بالا و قنقری پایین
۳- بخش ابرقو مشتمل بر ابرقو و دهات حومه
۴- بخش اقلید مشتمل بر اقلید و سرحد چهاردانگه

تا اینجا کاملا مشخص است که شهرستان اقلید از توابع آباده و جزء یکی از بخش های آن بوده است . اما گاه ما با تلفظ آباده ی اقلید برخورد می کنیم که ممکن است این طور برداشت شود که آباده از توابع اقلید بوده است برای حل این مسئله اجازه دهید این لغت را در لغت نامه دهخدا جستجو کنیم در این لغت نامه برای واژه آباده ی اقلید این چنین آمده است :

بخشی از شهرستان آباده است و آن را به مناسبت یکی از قرای آن که اقلید نام دارد آباده اقلید خوانند تا از آباده طشک ممتاز باشد. این بخش از طرف شمال و مشرق به ابرقوه (ابرکوه ) و توابع اصفهان و ازجنوب بقونقری و از مغرب بچهاردانگه و شش ناحیه پیوستگی دارد، طول آن ۱۴۴ هزار و عرض آن ۱۵ هزار گز و مشتمل بر سی واند قریه یا دیه آباد است . هوای آن مایل بسردی و جمعیت آن ۴۰۰۰۰ تن و مرکز آن شهر آباده است .

همچنین واژه آباده در لغت نامه دهخدا این چنین آمده است:

سه محل است در فارس . یکی شهرستان آباده که مشتمل بر هفت بخش یا بلوک است . آباده ٔ اقلید، مرغاب ، مرودشت ، مایین ، رامجرد، بیضاء و ایرج . دیگر مرکز آباده ٔ اقلید و آن شهرکی است در راه اصفهان و شیراز میان جنّت آباد و خان درویش ، فاصله ٔ آن تا تهران ۶۱۷۷۰۰ گز و تا شیراز ۴۴ فرسخ است . پستخانه و تلگرافخانه دارد، جمعیت آن ۵۰۰۰ تن و منبت کاری و گیوه ٔ آن بخوبی معروف است . دیگر مرکز آباده ٔ طشک و آن قصبه ای است در مشرق شیراز بفاصله ٔ ۲۳ فرسخ و دارای ۲۵۰ خانوار.

پس آباده اقلید به این دلیل به کار برده می شده که از آباده طشک جدا شود. و به هیچ وجه به معنی این که آباده تابعی از اقلید باشد نیست و نبوده است.

عکس زیر نقشه شهرستان آباده در سال ۱۳۴۵ را نشان می دهد :

قسمت پنجم :  کاروانسرا و قلعه ایزدخواست

:. قسمت اول |  قسمت دوم |  قسمت سوم | قسمت چهارم .:

کاروانسرای ایزدخواست :
این کاروانسرا در شمال شرقی رودخانه ایزدخواست بنا شده است و می گویند یکی از ۹۹۹ کاروانسرایی است که شاه عباس صفوی در دوران تبعیدش بنا کرده است. این کاروانسرا از لحاظ زیبایی و استحکام و وسعت یکی از کاروانسرا های نمونه در نوع و زمان خود می باشد.( طول هر ضلع کاروانسرا ۳۵ متر است ).
این بنا در زمینی به مساحت ۴۰۰۰ متر واقع شده است . در ردیف جلو در اطراف حیاط در ضلع های شمالی و شرقی و همچنین جنوبی ۲۰ باب اتاق در ابعاد ۳×۳ متر واقع شده است که هر اتاق دارای ایوانی به مساحت ۷/۵ متر می باشد.
در پشت این اتاق ها و ایوان ها ، انبار ها و طویله های وسیع ساخته شده است که تعداد آن ها به هشت باب می رسد . درب کاروانسرا در وسط ضلع جنوبی قرار دارد و دارای سرسرایی به بلندی۱۰ مترمی باشد . در طبقه دوم بالای سرسرا یک ساختمان شامل تالار و چند اتاق دیگر ساخته شده است که در پشت نمای سر در ورودی قرار گرفته است و در ایوان در طرفین آن می باشد .راه ورود به طبقه بالا از طریق پله های سمت چپ و راست درب ورودی است.
در قسمت جنوبی کاروانسرا یک ردیف اتاق های کوچک دیده می شود و در طرفین ضلع غربی داخل کاروانسرا  سه اتاق با سردر وجود دارد . این کاروانسرا با وجود اینکه در مجاورت رودخانه بنا شده است ولی خود دارای چاه آب ، حمام و دستشویی بوده و به احتمال زیاد از بعضی اتاقها به عنوان مغازه استفاده می شده است. کف حیاط و ساختمان از شمال به جنوب در عمق زمین کول های سفالی تعبیه شده که احتمالا کانال زه کشی یا قناتی بوده است.  کف اتاق ها و ایوان ها ۷۰ سانتی متر بالاتر از حیاط می باشد و کف آنها و همچنین دور تادور حیاط با آجر فرش شده است .
روی  بام کاروانسرا در سال های اخیر کاهگل کرده اند و برای نگهداری و حفظ آن در ضلع شمال غربی دو دیوار ستونی محکم ساخته اند تا در مقابل ترک خوردگی و نشت ،این قسمت را محافظت نماید . مصالح این ساختمان در ‍ پی ها  سنگ ،خاک رس ، آهک و دیگر قسمت ها از آجر  استفاده شده است.
ملات آن خاک ، گچ و سقف ها با آجر طاق زده شده است و دور تا دور دیوار بام ،دیواری به ارتفاع یک متر کشیده اند.زمین این بنا و گل مصرفی آن را شاه عباس صفوی از زمین دار های اطراف خریداری و بنا نموده است. بالای سردر کاروانسرا کتیبه کاشی کاری شده ای با زمینه آبی رنگ وجود دارد .که سمت شمالی سرسرا در اثر مرور زمان و باد و باران فرسوده شده و قسمت هایی از آن فرو ریخته  و روی آن را گچ مالیده اند. اما قسمت جنوبی سالم است و متن زیر روی آن نوشته شده است :
«قَالَ الله تَبارکْ و تَعالی و لایَةِ علی اَبی طالِب حِصْنی مَن دَخَلَ النار. فی اَیامِ الدُولةِ السُلطانِ الاعظَم وَ الخاقانِ الامر روحُ المُعَظم الامه الِاسلامی. کَلْبِ آستانِ عَلی ابی طالبُ عباس الحَسَنی المُوسی الصفوی خَلد اله مَعالی مَکانه»
از این متن یقین می گردد که این کاروانسرا به دستور شاه عباس صفوی ساخته شده است. از آنچه منقول است در شبی نادر شاه در قلعه ایزدخواست مهمان حاج محمد سعید بوده است و لشکریان او در این کاروانسرا سکونت کرده بودند ، بارش برف شروع شده و هوا سرد می شود که لشکریان نادر شاه درب های کاروانسرا را خارج کرده و می سوزانند و بعد ها درب دروازه پایینی قلعه را نصب می کنند.
از این کاروانسرا در سال های ۱۲۵۰ تا ۱۳۲۴ شمسی به عنوان پاسگاه و ژاندارمری استفاده می شده است و پس از آن زیر نظز اداره اوقاف آباده بوده است . که در آن زمان حیاط این کاروانسرا آسفالت شده و به عنوان زمین فوتبال و ورزشی مورد استفاده قرار گرفته بوده و در آن زمان خسارت ها و زیان هایی به این محل وارد شده است . در حال حاضر این بنا زیر نظر میراث فرهنگی می باشد و راهنمایی نیز برای آن در نظر گرفته شده است.

قلعه ایزدخواست:
این قلعه بر بالای تپه مرتفعی بر فراز دره تنگی قرار دارد و درب ورودی قلعه در ضلع جنوبی آن واقع و تنها راه ورود به درون آن به وسیله پل متحرکی که در جلو قلعه نصب شده است بوده  . این پل برای منع از ورود اغیار به درون قلعه متحرک بوده اما در زمان حاضر این پل ثابت است.

درون قلعه داری خانه های کوچک و کوچه های پر پیچ و خمی است که اغلب کوچه ها مسقف و تمام ساختمان های آن تو در تو و با خشت های چهار گوشی که به خشت گبری معروف هستند ساخته شده است.
در قسمت خاوری قلعه مسجد کوچکی موجود است که در آن منبری نصب شده  .( این مسجد قبلا آتشکده بوده است . ) به طوری که سکنه اظهار می کنند این مسجد دارای ایوانی در قسمت خاوری بوده که در نتیجه زلزله همراه با بدنه خاوری قلعه به دره سقوط نموده و پس از آن یکی از بانوان محل وسیله احداث دیوار، بدنه مسجد را محصور نموده است. اهالی این منطقه اعتقاد دارند که امام حسن (ع) در این مسجد نماز خوانده اند.

منبع : قلم :: وبلاگ خبری آباده ::(الهام دهقان-آرزو کشاورز-شبنم فیروزی. زیر نظر سازمان دانش آموزی )

مرتبط :

نگاهی به قلعه ای ۲۰۰۰ ساله : قلعه ایزد خواست

‍فید RSS چیست ؟

نخستین قانون طبابت درسال ۱۳۳۹ هجری قمری (۱۳۰۰خورشیدی ) به تصویب رسیدوبرطبق این قانون فقط اشخاصی به پزشکی ودندانسازی می توانستند اشتغال ورزند که وزارت معارف (فرهنگ وآموزش وپرورش بعدی ) به آنها اجازه نامه دهد .

اما این قانون آن طور که باید وشاید اجرا نمی شود تا حدود سالهای ۱۳۱۲-۱۳۱۱خ .که وزارت معارف از کلیه حکیم ها (پزشک های تجربی ) امتحـان پزشکـــی می گیرد وهـــرکس دراین امتحـــان موفــق می شدمجوز امور پزشکی به وی داده میشد وآنها را پزشک مجاز می گفتند .

درسال ۱۳۰۵خ. قانونی به تصویب رسید که کلیه موسسات صحی کشوری ,شهری وصحیـــه شهربانی ها وانستیتوپاستور در اداره کل صحیه که درآن تاریخ جزو وزارت کشور بود ,تمرکز یابد.

درسال ۱۳۲۰ وزارت بهداری تإسیس واداره کل صحیه جزو وزارت بهداری می شود .ضمن آنکه فرهنگستان زبان از سال ۱۳۱۴تا ۱۳۱۹ نام آن را به اداره کل بهداری تغییر می دهد.(فرهنگستان زبان ایران ,۱۳۱۹,ص۱۳)

پزشکان آباده

تا آنجا که حافظه مردم یاری داده وآثار نوشتاری موجود نشانگر است پزشکان زیر از دوره قاجاریه به کار پزشکی اشتغال داشته اند وبه غیر از دو نفر از آنان ,بقیه تا نیمه اول پهلوی اول ویا کمی بعد زنده بوده اند .

۱- آقا محمد حسین معروف به حکیم باشی

۲- میرزا عطا ءاله آباده ای ملقب به سراج الحکما (۱۳۳۱-۱۲۵۹هجری قمری )(زکائی بیضائی ۱۳۴۳,ج۲,ص۱۰۵)

۳- دکتر محمد حسین آگاه ,معروف به دکتر خان ,فرزند سراج الحکماء

۴- دکتر دانا ,ملقب به اعلم الملک

۵- دکتر سراج اله خان همت

۶- میرزا محمود (صالحی ,محمد حسین ,بازنشسته ,۷۵ ساله ,۱۰ شهریور ۱۳۸۵)

از این گروه شماره های ۲و۳و۴و۵همه از فرقه ضاله بابی وبهائی بوده اند ومذهب میرزا محمود اسلام وشیعه ۱۲ امامی بوده است .

دوره رضاشاه (۱۳۲۰-۱۳۰۴)

تإسیس اداره بهداری

در روز ۱۱خرداد ۱۳۰۵ علی منصور ,وزیرداخله (کشور)بنا به پیشنهاد اداره کل صحیه حکم میرزا محمد علی صداقت کیش را به سمت ” طبیب صحی وآبله کوبی آباده ” به مدت یکسال قراردادی ,ماهیانه ۴۷۰ ریال از ۱۵ خرداد ۱۳۰۵ امضاء می کند ودر کنار امضای وی مهر وزارت داخله زده می شود وبه شماره هشت دفتر مخصوص پرسنلی وتاریخ ۱۲ تیر ۱۳۰۵ ثبت می شود .

وی به آباده می آید ودر مجاورت دبستان دولتی فردوسی که دراصل خانه مسکونی حاج علیخان بوده خانه ای اجاره می کند وضمن طبابت در همـــان جا هم زندگــــی می کرده وهیچ پرسنلی نداشته است .

دکتر حقیقت کیش مسلماٌ پزشک مجاز بوده , گر چه یکی از فرزندانش ادعا می کند فارغ التحصیل رشته پزشکی دارالفنون بوده , درآباده به دکتر صحیه (محاوره ای آن seye)مشهور می گردد وبسیار خوش اخلاق ,مهربان واجتماعی بوده است . وی اهل اریکان (سپیدان ) بوده است .

خانه مسکونی وی گرچه مقداری تغییر کرده اما از لحاظ بافت حیاط واتاقها به همان صورت باقیمانده است ودر نقشه سال ۱۳۵۳ شهر آباده این خانه را که نخستین محل اداره بهداری آباده بوده است با حرف Aمشخص گردیده است .

از این دوره مدرک آبله کوبی رفعت دهقان , فرزند آقا محمود دهقان مشهور به آقا محمود چناری را در زیر ارائه می کنیم که در۲۷ اردیبهشت ۱۳۰۸ انجام شده است.

سرشماری ۱۳۱۸اری ۱۳۱۸

برای نخستین مرتبه در ایران درسال ۱۳۱۸ انجام می گیرد . دراین سرشماری جمعیت آباده را ۶۹۴۳نفر بوده ودر بخشی تحت عنوان “بهداشت ” چنین آمده است :

امراض شایعه

بیمارستان :-

شماره تخت :-

پزشک مجاز :۵

داروخانه :۲

با این تفاسیر درسال ۱۳۱۸ تعداد ۵ پزشک مجاز ودو داروخانه برای جمعیت آن روز آباده رقم بالائی است .

نام همه پزشکان مشخص نیست .اما مطمئناٌ یکی از آنها دکتر حقیقت کیش ودیگری دکتر بدیع اله آگاه (۱۳۴۶-۱۲۶۸خ)بوده است .دکتر آگاه فرزند میرزا عطاءاله واز فرقه بهائی بوده است . شخصی هم در این دوره به نام میرزا حکیم بوده که اطلاعی از مجاز یا غیر مجاز بودن وی در دست نیست .

البته چهار نفر از فرزندان دکتر حقیقت کیش نیز در رشته پزشکی (از جمله دکتر جلیل صداقت کیش که دررشته دندانپزشکی )ادامه تحصیل می دهند . دکتر جلیل صداقت کیش اولین دندانپزشک آباده می باشد اما برای خدمت به سایر نقاط فارس می رود.

دهه (۱۳۳۰-۱۳۲۰ )

تغییر ساختمان

درسال ۱۳۲۴دکتر صداقت کیش ساختمانی می سازد که هنوز قسمتی از آن وجود داردوبه آنجا اسباب کشی می کند که در نقشه این باغ وساختمان با حرف Bنشان داده شده است .درآن زمان شادروان محمد حسن محقق زاده (متوفی ۱۳۸۳یا ۱۳۸۴ )به عنوان کارمند بهداری برای آبله کوبی وواکسیناسیون مشغول می شود .

با توجه به این که این ساختمان به نسبت شهر دور دست است اداره بهداری درسال ۱۳۲۷به ساختمان رونقیه منتقل می شود که تا اندازه ای به مرکز شهر نزدیک است . این محل در غرب فلکه دوم ورودی شهر وآغاز بلوار استقلال می باشد که درنقشه با حرف Cنشان داده شده است .

اداره بهــــداری آباده به سبب تغییراتی در وزارت بهداری در سال ۱۳۲۹ گستـــرش می یـــابد . بدین صورت که تعــداد کارمنــــــدانش افـــزوده میشود .چون انواع واکسن از اداره کل بهداری فارس نظیر حصبه ,سل ,وغیره وارد می شود وتمامی دانش آموزان شهرستان در این سال واکسینه می شوند .

ساختمان رونقیه را مردم آباده ,اداره بهداری می گفتند.

بیمارستان امید سالار

قشقائی ها وامیـــد سالار برای نمایندگی آباده در مجلس شــــورای ملـــی رقابت می کردند . محمد حسین قشقائی (بعدها نماینده آباده در مجلس شورای ملی )در سال ۱۳۲۴ ساختمان یک باب دبستان شش کلاسه را در آباده می سازد که به دبستان قشقائی مشهور می شود .

محمد رضاامید سالار برای چشم هم چشمی ,بیمارستانی را در خیابان اصلی آباده (در مجاورت پمپ بنزین )که درنقشه با حرف (D) نشان داده شده , درزمینی به مساحت ۱۵۰۰ متـــر مـــربع می سازد که درحدود سال ۱۳۲۹ پایان می پذیرد ودارای ۱۰ تخت می باشد .

این ساختمان به اداره بهداری واگذار می شود ودرمانگاه آن فعال می شود واداره بهداری هم در همین ساختمان است .

ساختمان بیمارستان امید سالار تا حدود سال ۱۳۸۰ وجود داشته است که درحال حاضر با جای این ساختمان مرکز بهداشتی درمانی ولیعصر ساخته شده است .

تإثیر ریشه کنی مالاریا

یکی از قدامات اصل چهار ترومن ,تإسیس اداره ریشه کنی مالاریا وسم پاشی در شهر ودر روستاها علیه مالاریا با نفت ود.د.ت بود . این سم پاشی ار حدود سال ۱۳۳۰ در ایران ودر شهر آباده آغاز وهر ساله تا حدود سال ۱۳۳۸ ادامه داشت . البته ساختمانهای شهری را درسال اول فقط سمپاشی کردند گر چه در سالهای بعد د. د. ت را به جای نفت مخلوط می کردند.

نکته حائز اهمیت آن است که غیر از مالاریا بسیاری از حشرات ناقل بیمارها ,شپش وغیره را از جامعه ایرانی در پایان دهه سی از بین برده بود.

تإ سیس بهداری آموزشگاهها

درسال ۱۳۳۲ اداره فرهنگ (اداره آموزش وپرورش )شهرستان آباده با وجود پزشکی به نام دکتر نوشیروانی (فارغ التحصیل دانشگاه تهران واز اقلیت زرتشتی )بهداری آموزشگاههای شهرستان آباده را در خانه استیجاری در کوچه جنوب کاروانسزای صرافیان در بازار نو تإسیس می نماید که تنها کارمند این بهداری یک مستخدم بود که بعدها عمل تزریق آمپول را انجام می داد. تإسیس این واحد به دو دلیل در وضع بهداشت شهر آباده تإثیر داشت :

۱- تمامی دانش آموزان مدارس از لحاظ بیماری تراخم که شیوع زیاد داشت معاینه وآنان که مبتلا بودند ,تحت معاینه رایگان قرار گرفتند وبا تراشیدن پلکها مداوا می شدند . با این اقدام این بیماری ده دهه سی در آباده از بین رفت .

۲- دکتر انوشیروانی در سه دبیرستان شهر آباده درس بهداشت کلاس سوم دبیرستان (نهم)را به عهده داشت واین عمل کمکی به بهداشت فردی می نمود ودانش آموزان از این فرصت برای معالجه بیماریهای خود استفاده می کردند.

افزایش پرسنل بیمارستان

به سبب تنها بیمارستان میان راهی بین اصفهان وشیراز ونیز کمی گسترش شهر آباده ,تعداد پرسنل وپزشک بیمارستان زیادتر شد.

درسال ۱۳۳۱بیمارستان نیز یک دندانپزشک فارغ التحصیل دانشگاه تهران (به نام دکتر تقوی )داشت که تا پایان دوره خدمتش در دهه پنجاه در آباده اقامت داشت وعصرها هم درمطب کار می کرد .

افزایش تخت بیمارستان

با نماینده شدن امیـــد ســـالار در مجــلس شورای ملی واعمال نفوذ در وزارت بهداری , تـــوانست در ســــال ۱۳۳۶ تعـــداد تختهـــای بیمــارستــان امیــد ســالار را به ۲۵ تخت برساند.(فرهنگ شهرستان آباده ,۱۳۳۷,ص۱۶)

تإسیس آزمایشگاه

به همــان دلیل اعمــال نفوذ امیــد سـالار ,حدود سال ۱۳۳۸ آزمایشگاه بیمارستان با یک کارمند (با گذراندن دوره یکساله آزمایشگاهــی )به نام آقای معمار (غیر بومی )وبه سرپرستی شادروان دکتر صادق رضانیا داروساز (۱۳۵۵-۱۳۱۰)تإسیس شد ومحل آن در دو اتاق بیمارستان بود.

تإسیس بهداری سوریان

در این دهه , حدود سال ۱۳۳۷ پزشکی به نام دکتر پاکباز به عنوان پزشک دولتی وارد سوریان می شود ومطبی دایر می کند وعمل پزشکی قانونی را هم انجام می دهد . مطب وی در یک اتاق استیجاری بود .

تردیدی نیست دراین دهه بهداری اقلید هم گسترش داشته است.

با توجه به اینکه در آغاز دهه دو داروخانه در شهر آباده وجود داشت که هر دو تجربی بودند ,در حدود سال ۱۳۳۶ افزون بر آن دو داروخانه با سرپرستی یک داروساز فراغ التحصیل دانشگاه تهران (به نام اکبر امامی )شروع به کار کرد وحدود سال ۱۳۴۰ این داروخانه به اصفهان انتقال یافت .

تردیدی نیست خارج از شهرها ,پزشکان تجربی غیر مجاز در تمامی بخش های شهرستان آباده به فعالیت مشغول بودند.

دهه چهل :

شرایط اقتصادی ایران از دهه بیست همچنان نامساعد است وهیچ تغییری در شرائط زندگی مردم عادی ایجاد نکرده است . ارقام اقتصادی نشانگر آن است که درسال ۱۳۳۸درآمد سرانه ایران ۱۰۰دلار (با نرخ برابری ۷۰ ریال )بوده است .

بنابراین از سال ۱۳۴۲تا ۱۳۴۶که برنامه عمرانی دوم اجرا شده است عاملی سبب می شود که درتولیدات صنعتی تغییراتی بوجود آید. البته از پنج سال اول یعنی از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۵ما به هیچ وجه آماری که بیانگر وضع بهداشت ودرمان باشد در دست نداریم .

آمار سال ۱۳۴۵

آمـــار موجود این ســـال نشانگـــر است که درآباده یک بیمارستان (همــان بیمــارستــان امیدسالار ) ودرمانگاه شیروخورشید وجود داشته است .

آمار سال ۱۳۴۶تا ۱۳۴۷

کتابی در سال ۱۳۴۶ یا ۱۳۴۷چاپ ومنتشرمی شود که تاریخ انتشار ندارد ولی از محتوی آن مشخص است که در یکی از این دو سال منتشر شده است . آماری که دراین کتاب آمده است چنین می باشد :

غیر از موسسات درمانی بالامانند بیمارستان امید سالار با ۲۵ تخت ,شهر آباده با پزشک بهداری آموزشگاهها مجموعاٌ ۵ پزشک و۲ دندانپزشک داشته که دربیمارستان کار می کرده اند ومطب هم داشته اند. ضمناً در سال ۱۳۴۸ دو داروخانه داشته که یکی از این دو به سبب نداشتن جواز کسب تعطیل می شود .

دهه پنجاه

دراین دهه , به نسبت دهه های پیشین آمار واطلاعات بیشتری به شرح زیر در دست داریم .بدین شرح :

تإسیس بیمارستان :

از حدود سال ۱۳۴۸ ساختمان بیمارستانی درخیابان اصلی روبروی پمپ بنزین جدید راه شیراز ساخته می شود ودر سال ۱۳۵۰ با تعداد ۵۰ تخت با نام بیمارستان کوروش کبیر آغاز به کار می کند . بعد از انقلاب به نام بیمارستان امام خمینی (ره)تغییر نام می یابد .

بنابراین در این سال آباده دارای دو بیمارستان با تعداد ۷۵ تخت می باشد ونسبت جمعیت شهر آباده در ازاء هر ۲۹۵ نفر یک تخت دربیمارستان وجود داشته است .

تعداد پزشکان شهرستان

تعداد پزشکان شهرهای آباده در همین سال ۱۳۵۰ بدین صورت بوده است :

آمار سال ۱۳۵۹

تعداد پزشکان شهرهای آباده در همین سال ۱۳۵۰ بدین صورت بوده است :

با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی درسال ۱۳۵۷ وشوروشوق آن ,به نظر می رسد که هیچ تحولی در امر بهداشت ودرمان آباده نشده است .آمار زیر را از سال ۱۳۵۹ از شهر آباده در دست داریم :

بیمارستان :۲

تعداد تخت : ۷۵

درمانگاه :۴

پزشک :۱۰

دندانپزشک :۱

ماما :۸

پزشکیار :۱۰

مطب پزشکی :۳

مطب دندانپزشکی :۳

داروخانه :۲

بخش تزریقات :۱

آزمایشگاه :۲

کلینیک :۳

رادیولوژی ورادیو گرافی

دامپزشکی :۱

دامپزشک :۷

وبدین ترتیب می بینیم که با افزایش جمعیت وموقعیت عمده شهر آباده بر سر یکی از عمده ترین خطوط مواصلاتی همان تخت بیمارستانی که درسال ۱۳۵۰ داشته , در سال ۱۳۵۹ به همان تعداد ثابت مانده است در حالی که برنامه توسعه سازمان ملل در سال ۱۳۵۳ به دلیل شاهراه عمده مواصلاتی تهران – اصفهان – شیراز پیش بینی “تسهیلات بیمارستانی بیشتر من جمله بانک خون ومتخصصان پزشکی بیشتر ” برای آباده پیش بینی می کند .

منبع: دانشگاه علوم پزشکی شیراز

• rss

• ads

• ads