استاد محمدطاهر امامی، استاد معرق، منبت و مشبک؛ درگذشت

متأسفانه شمع وجود استاد در بامداد شنبه ۱۴ بهمن ماه ۱۳۹۱ در بیمارستان تهران‌پارس (تهران) خاموش شد و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفتند.

نوشته بالا دیدگاهی است که آقای بهروز امامی، فرزند استاد برای نوشته «زندگی‌نامه استاد محمدطاهر امامی» برایم نوشته بودند. صمیمانه به ایشان و خانواده محترمشان تسلیت میگویم.

استاد محمدطاهر امامی

محمد طاهر فرزند هفتم احمد امامی (۵ پسر و ٣ دختر – پسر چهارم) در آباده دیده به جهان گشود، وی که از ٩ سالگی در کارگاه پدر رفت و آمد داشت در درون خود تحولی دید و شگفتا که در همان سال ها دریافت به این هنر عشق میورزید، پس تحت حمایت پدر، برادران (علی و خلیل) به رموز این هنر(معرق و منبت) آشنا شد و به برکت همجواری اساتیدی چون شهمیرزادی و زابلی نیز شکوفایی هنر در او دو چندان گشت تا اینکه در سال ١٣٢۴کارمند رسمی اداره هنرهای ملی شد، در سال ١٣٣٨کارگاه کوچکی در نزدیکی محل زندگی و اداره خود برپا کرد در این کارگاه علاوه بر تعلیم، آثار بدیعی را نیز خلق کردند که بعنوان مثال رحل قرآن (مشبک)، جعبه های قاشق چنگال (معرق)، تابلوهای دیوار کوب (معرق)، میزهای عسلی و پذیرائی و سفارشاتی برای منازل شخصی مانند بوفه و سرویس پذیرائی، نهار خوری (معرق و منبت) و… از این دست هستند.

برای آشنایی بیشتر با استاد لطفا نوشته «زندگی‌نامه استاد محمدطاهر امامی» را بخوانید.

*متأسفانه من متوجه این موضوع نشده بودم، و از این بابت عذرخواهی می‌کنم.

دانلود تصاویر آثار استادان امامی در موزه هنرهای ملی

توضیح: این مطلب  سومین نوشته از سه مطلبی است که به صورت کاملا ویژه و اختصاصی به مناسبت تولد سه سالگی وبلاگ تهیه و منتشر شده است.  مطلب اول را می توانید با عنوان: دانلود فیلم اولین سمینار شهر الکترونیک، در اینجا و همچنین مطلب دوم را با عنوان «دانلود فیلم و متن سرود رضا رضا، گروه سرود آباده؛ با کیفیت بالا» را می توانید اینجا بخوانید.

از بزرگ ترین استادان منبت،معرق و مشبک آباده و ایران می‌توان به استاد احمد امامی، استاد علی امامی و استاد محمد طاهر امامی اشاره کرد.

در سال 1311 كه به دستور رضا پهلوي به منظور متمركز ساختن هنرهاي ملي، «هنرستان صنايع قديمه» تأسيس گرديد، مرحوم احمد امامي كه از هنرمندان بنام و از استادان بزرگ منبت‌كاري به شمار مي‌رفت و در شهر آباده سكني داشت به منظور ايجاد كارگاه منبت كاري و تعليم هنرجويان به تهران دعوت شد. مرحوم احمد امامي به همراهي فرزند خود، علي امامي به تهران آمد و كارگاه منبت، به همت اين استاد فقيد تأسيس گرديد. استاد امامي تا سال 1319 خدمات ارزنده و شايان توجهي در جهت پيشرفت منبت و پرورش هنرمندان قابل و باذوقي در اين زمينه انجام داد و آثار نفيس و زيبائي از خود باقي گذاشت.
بعد از درگذشت استاد احمد امامي، فرزند با ذوق و هنرمند او؛ علي امامي، رياست كارگاه منبت كاري را عهده دار شد و به آموزش هنرجويان و علاقمندان اين هنر پرداخت.

متن کامل مقاله فوق را اینجا بخوانید.

هم‌اکنون تعدادی از آثار نفیس استادان احمد، علی و محمد طاهر امامی در موزه هنرهای ملی (تهران) نگهداری می‌شود. آثاری که در تمام دنیا بی‌مانند هستند. آثاری از قبیل: بوفه بزرگ هفده کشوئی، تابلوی برجسته معرق و منبت سیمرغ آشیانه، منبر و … .

اینک به مناسبت تولد سه سالگی وبلاگ، تصاویر آثار استادان امامی تقدیم شما عزیزان میگردد.

توضیح: فایل تصاویر در سه نسخه مختلف آماده شده است تا برای همه به راحتی قابل استفاده باشد.

نسخه اول: فایل پاورپوینت، اگر نرم افزار آفیس 2007 روی سیستمتان دارید و سرعت اینترنتتان هم بالاست، اولین پیشنهاد ما به شما دانلود این نسخه است. فقط به یاد داشته باشید که در صورت دانلود این نسخه لطف کنید و دو فونت B Nazanin و B Yekan را اگر ندارید از اینجا (حجم: 50.14 KB) بگیرید تا در نمایش متن ها مشکلی نداشته باشید و فایل به هم نریزد.

دانلود فایل پاورپویت ( حجم فایل : 64.1 MB)

نسخه دوم: فایل ویدیویی با فرمت WMV . این نسخه در درجه دوم کیفی است و کیفیت عکس ها پایین تر از عکس های فایل پاورپوینت است؛ اما خب مسلما جذابیت هایی دارد که فایل پاورپویت ندارد، مثلا نیازی به اضافه کردن فونت نیست .

دانلود فایل ویدیویی ( حجم فایل فشرده: 17.9 MB)

نسخه سوم: فایل مخصوص موبایل با فرمت 3GP. این نسخه در درجه سوم کیفی است و در واقع همان نسخه دوم است برای موبایل.

دانلود فایل مخصوص موبایل (حجم فایل فشرده: 6.51 MB)


عکس های زیر از همین مجموعه برای نمونه انتخاب و گذاشته شده اند. پیشنهاد می‌کنم حتما مجموعه تصاویر را دانلود کنید، پشیمان نخواهید شد.

زندگی‌نامه استاد محمدطاهر امامی

محمد طاهر امامی

١٣٠٨ هـ . ش – آباده شیراز
فرزند احمد (سرپرست کارگاه منبت صنایع مستظرفه ١٣١٢)
درجهء یک هنری در زمینهء معرق، منبت و مشبک (١٣۶٧)

استاد محمد طاهر امامی
استاد محمد طاهر امامی

زندگی‌نامه: محمد طاهر فرزند هفتم احمد امامی (۵ پسر و ٣ دختر – پسر چهارم) در آباده شیراز دیده به جهان گشود، وی که از ٩ سالگی در کارگاه پدر رفت و آمد داشت در درون خود تحولی دید و شگفتا که در همان سال ها دریافت به این هنر عشق میورزید، پس تحت حمایت پدر، برادران (علی و خلیل) به رموز این هنر(معرق و منبت) آشنا شد و به برکت همجواری اساتیدی چون شهمیرزادی و زابلی نیز شکوفایی هنر در او دو چندان گشت تا اینکه در سال ١٣٢۴کارمند رسمی اداره هنرهای ملی شد، در سال ١٣٣٨کارگاه کوچکی در نزدیکی محل زندگی و اداره خود برپا کرد در این کارگاه علاوه بر تعلیم، آثار بدیعی را نیز خلق کردند که بعنوان مثال رحل قرآن (مشبک)، جعبه های قاشق چنگال (معرق)، تابلوهای دیوار کوب (معرق)، میزهای عسلی و پذیرائی و سفارشاتی برای منازل شخصی مانند بوفه و سرویس پذیرائی، نهار خوری (معرق و منبت) و… از این دست هستند.

 

آثار: استاد در سال ١٣۵٣ از اداره هنرهای ملی بازنشسته شدند، در ذیل به نمونه آثاری ساختند و یا در ساخت آن شرکت داشتند اشاره میشود:

١) تابلوی برجسته معرق و منبت سیمرغ آشیانه ١٣۴١ – این تابلو تحول نوینی را در هنر معرق بوجود آورد این تابلو اولین معرق سه بعدی و تلفیقی از هنر مجسمه ساز ی با منبت و معرق می باشد(مکان: موزه هنرهای ملی)

سیمرغ آشیانه
سیمرغ آشیانه

٢) مبلمان استیل منبت و معرق (کارگروهی برای مجلس)(برندهء جایزه نمایشگاه لندن)

٣) میز معرق ٢۴ نفره ( کارگروهی، برندهء مدال طلا در نمایشگاه بروکسل)

۴) منبر معرق، منبت، گره چینی و معرق دوار و خط به سفارش مسجد هامبورگ آلمان ١٣۴٧ (مکان: موزه هنرهای ملی – کار گروهی، معرق گنبد و خطوط کار استاد طاهر امامی)

منبر
منبر

۵) تابلوی گل و مرغ معرق و منبت برجسته – ١٣۵٣

۶ ) پاروان معرق با عاج و صدف و استخوان – ١٣۴۴ – مجموعه کاخ های سعدآباد

٧) میز معرق از عاج و صدف و چوبهای زینتی – ١٣٣۴ – سفارت ایران در لندن

٨) میز معرق منبت کنفرانس ٢۴ نفره طرح عیسی بهادری – سفارت لندن – ١٣٧۴

٩) صندلی هخامنشی معرق و منبت – ١٣۴۶ – با همکاری استاد پرویز زابلی (مکان:‌موزه هنرهای ملی)

 صندلی هخامنشی
صندلی هخامنشی

١٠) به انضمام سفارش هائی که متاسفانه اطلاعاتی از زمان ساخت و مکان آن ها در دست نمی باشد، مانند:

ستون معرق در منزل شخصی (شمیران)

تابلو و مبلمان منزل شخصی رحیمی نژاد(تهران)

سرویس مبلمان، پذیرائی، نهار خوری و بوفه، منزل شخصی فیروزی(تهران)

 نهارخوری فیروزی
نهارخوری فیروزی

سرویس کامل پذیرائی، نهار خوری و بوفه، منزل شخصی ضرغامی(کانادا)

تابلوی پیر چنگ زن منزل شخصی لاله(تهران)

سرویس معرق قهوه خوری چهار نفره منزل شخصی آزمایش(نامعلوم)

کوزه تمام معرق(نامعلوم)

و تابلوی شام آخر مسیح – به سرقت رفته از منزل استاد (نامعلوم)

و…

آخرین افتخار استاد، اجرای معرق بیش از یکصد اسماء متبرکه در زمینه خاتم بروی عرق چین حضرت رضا(ع) می باشد ( با همکاری فرزندان و نظارت ایشان) به سفارش آستان قدس رضوی ١٣٧۶.

تدریس: متاسفانه ایشان در سال ١٣۵١ بر اثر سانحه تصادف نیمی از بدنشان فلج شد و دیگر نتوانستند با دستان خود اثری خلق کنند، اما این حادثه در ارادهء آهنین استاد کار ساز نبود چرا که ایشان به تدریس و آموزش روی آرودند و به پرورش هنرمندانی در این زمینه پرداختند از این دوره میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

· تدریس خصوصی در کارگاه خانگی – سالهای ١٣۶٠ الی ١٣٨٣ – خیابان تهران نو تهران

· تدریس در مجتمع دانشگاه هنر ١٣۶٩ تهران

· تدریس و مدیریت هنرسرای سنتی طاهر امامی – ١٣۶٨ – خیابان خردمند تهران

· تدریس و مدیریت آموزشگاه هنرهای زیبا – ١٣۶۵ – خیابان ابن سینا تهران

تحقیقات: استاد در این مدت نیز به تحقیق و مطالعه به روی چوبها و عناصر دیگر در این هنر می پرداخت، امروزه استفادهء بیش از ٧٠ نوع چوب و فلزات و حتی جواهر و سنگ ها در معرق مدیون زحمات چندین ساله استاد می باشد، به انضمام شناسائی ١٢٠ رنگ در گردو که به اعجاز درخت گردو معروف می باشد، علاوه بر آن زمینه رنگ مشکی، قهوه ای، ابر و باد و رنگ های دیگر در معرق ابتکار این هنرمند خوش ذوق می باشد.

نمایشگاه ها: استاد در نمایشگاه های بسیاری در داخل و خارج از کشور به صورت مستقیم حضور و یا حتی آثارشان شرکت داشتند، از این دست میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

· نمایشگاه مونترال ١٩٨۵م میز کنفرانس ٢۴ نفره طرح استاد بهادری – کار گروهی هنرمندان فرهنگ و هنر برنده مدال طلا و اعطای دیپلم هنری

· نمایشگاه صنایع دستی لندن – ١٣٣۴ – میز چنگ اسلیمی از جنس گردو

· نمایشگاه دهه فجر لندن ١٣٧٣ – – ۵٠ اثر هنری و یک میز کنفرانس منبت و معرق ٢۴ نفره با نظارت کامل استاد طاهر امامی و یک تابلو با اجرای استاد در سال ١٣٣۵

· نمایشگاه هنر ایران دوسلدروف آلمان ١٣٧٠ – لوح تقدیر

· نمایشگاه متخصصین نگارگری چوب در کاخ موزهء سعدآباد ١٣٧۶ – لوح تقدیر

· نمایشگاه چلستون اصفهان – دانشگاه مجتمع هنر ١٣۶٩- لوح تقدیر

· نمایشگاه باغ ارم شیراز – گروهی از هنرمندان ١٣٧٠

· نمایشگاه بین المللی بروکسل ١٣٣٨ – میز ٢۴ نفره نقش اسلیمی مرحوم عیسی بهادری – کسب مدال طلا ( کار گروهی هنرمندان )

· نمایشگاه آثار جاویدان معرق ١٣٧۶ – سعدآباد ( گروه شاگردان استاد)

مرمت آثار:

استاد در تعمیر و مرمت آثار قدیمی تبحر و ظرافت خاص داشتند، ایشان افتخار مرمت اماکن متبرکه را نیز در کارنامه خود دارند:

· تعمیر و مرمت اجناس قدیمی و عتیقه در سفارت ایران در لندن – ١٣٧۴ – سرپرست گروه

· تعمیر ضریح حضرت شاهزاده حسین(ع) – قزوین – ١٣۴٠

· تعمیر ضریح حضرت رقیه و زینت(س)

· تعمیر، مرمت و روغن کاری آثار منبت، معرق و مشبک در هنرهای ملی ایران ١٣٧٢

لوح های تقدیر:

· لوح تقدیر روز بزرگداشت جهانی صنایع دستی از دانشگاه هنر ١٣٨١

· لوح تقدیر روز جهانی صنایع دستی ٢٠ خرداد – دانشکده هنرهای تجسمی و کاربردی

· لوح تقدیر از نمایشگاه هنر ایران دوسلدروف آلمان ١٣٧٠

· لوح تقدیر از نمایشگاه متخصصین نگارگری چوب در کاخ موزهء سعدآباد ١٣٧۶

· لوح تقدیر از نمایشگاه چلستون اصفهان – دانشگاه مجتمع هنر ١٣۶٩

متاسفانه از سال ١٣٨٣ به این سو، استاد به دلیل ضعف جسمانی و بستری بودن نتوانستند به نظارت، تعلیم و تدریس ادامه دهند و کارگاه خانگی ایشان نیز جمع آوری شد.

» نویسنده : بهروز امامی – فرزند استاد