آثار باستانی آباده: چهارطاقی ساسانی؛ باغ امیدسالار؛ قبورخورشیدی

:. قسمت اول را  در اینجا و قسمت دوم را در  اینجا ببینید .:

قسمت سوم : چهار طاقی ساسانی ؛ باغ امید سالار ؛ قبور خورشیدی:

چهار طاقی ساسانی :
این چهار طاقی در اصل همان مسجد قلعه باستانی ایزدخواست است که در حال حاضر آن را به نام امام حسن (ع) می شناسند و عقیده دارند ایشان در این مسجد نماز خوانده اند . ماکسیم سیر باستان شناس معروف فرانسوی می نویسد: «نخستین مسجد در ایران بر فراز آتشکده ساسانی در قلعه ایزدخواست بنا گردیده است».
چهار طاقی ساسانی در نیمه شمالی و شرق کوچه قلعه قرار دارد و یکی از آتشکده های معروف فارس به تایید باستان شناسان، در زمان ساسانیان بوده و بعد از اسلام به مسجد تبدیل شده است. به احتمال زیاد تبدیل چهار طاقی به مسجد در زمان خلیفه دوم که فرماندهی لشکریان اسلام را امام حسن (ع) به عهده داشت رخ داده است.
ساختمان اصلی آتشکده به روی چهار ستون و به شکل چهار طاقی بلندی بوده است . طول هر ضلع قاعده ستون ها 2/5 متر و فاصله داخل این ستون تا ستون دیگر به شکل مربع 3 متر می باشد. ارتفاع هر ستون تا پای طاق هلال ها ۴ متر و ارتفاع این هلال ها ۲متر است که گنبدی مدور آن ها را پوشانده . در کل ارتفاع آتشکده ۱۰ متر می شود.
تاریخ ساخت درب این مسجد به سال ۸۰۳ ه.ق در دوره اتابکان فارس بوده است.
در زمان صفویه طاق گنبدی آن را به اندازه 2متر کوتاهتر کرده اند که از ابعاد کوچکتر آجرهای آن این تغییر محسوس می باشد.
جای درب مسجد، در گوشه شمال غربی داخل کوچه هنوز دیده می شود. بر اثر ترک خوردن صخره های شنی ، لبه ی شرقی آن و طاق مسجد تا پایین دیواره و پی ساختمان ترک خورده و در سال ۱۳۳۲ ه.ش به همراه قسمتی از صخره ها به دره سقوط کرده اما نیمه دیگر آن هنوز باقی است. در وسط طاق مسجد بشقاب کاشیکاری زیبا و با ارزشی وجود داشته که شخصی به کارگری مقداری پول می دهد که آن را از مسجد خارج و تحویل او دهد که در اثر بی توجهی به زمین افتاده و می شکند.
در دیوار شمال غربی داخل حیاط مسجد سنگی بوده که خطوطی روی آن نوشته بوده است که یک فرد خارجی در ازای مبلغی ، آنرا از دیوار خارج کرده و با خود می برد. داخل دیوار شمال غربی داخل کوچه سنگی صاف قرار دارد که خطوط ناخوانایی روی آن نوشته و مردم قدیم آن را می بوسیدند.
همچنین سنگ دیگری در دیوار کوچه اصلی قلعه شمال حمام وجود داشته که چند بیت شعر روی آن حک شده بوده است که این سنگ را هم فرد خارجی دیگری خریده و با خود از کشور خارج می کند.
درب حیاط مسجد از چوب گردو و هر لنگه آن از یک تخته ساخته شده و روی آن کنده کاری و تاریخ ساخت درب به سال 803 ه.ق روی آن حک شده بوده است .
یک لنگه آن را شخص کشاورزی به مصرف وسیله کشاورزی خود می رساند !!! و لنگه دیگر آن را به موزه ملی ایران در تهران ارسال داشته اند.
مصالح اولیه ستون های این بنا از سنگ ،خاک رس،شن،آهک و گچ و مصالح طاق ها و گنبد ها از آجر است. داخل این بنا گچ کاری و رنگ آمیزی بوده است . در مشرق ایوان و در طرف شمال آن رواقی ساخته شده و حیاط مسجد در شمال مسجد بوده است.

باغ امید سالار
ساختمانی است فوق العاده جذاب و زیبا که از عهد و عصر قاجاریه برجا مانده است. باقی مانده باغ امید سالار دارای معماری جالبی است که در زمین به مساحت 7000 متر مربع واقع شده است. از معماری آن می توان به مقرنس ها و گچ بری های زیبا که در آن عصر فوق العاده و بی نظیر بوده است اشاره کرد . دور تادور این بنا باغی زیبا قرار دارد و درب چوبی زیبایی در ضلع شرقی باغ است . این بنا در یکی از خیابان های اصلی شهرستان آباده قرار گرفته و در حال حاضر در تصرف نیروی انتظامی این شهرستان قرار دارد . و به علت بی توجهی مسئولین این بنای تاریخی رو به تخریب و نابودی است.

قبور خورشیدی
قبور خورشیدی واقع در اطراف کوه خواجه که مربوط به دوره آریایی می باشد ( بر اساس شواهد تاریخی موجود آریایی ها در دو مرحله یکی 4000 سال پیش و دیگری 3700 سال پیش به منطقه فارس آمده اند ) و بر اساس دین مهری خود مردگانشان را رو به روی خورشید در ارتفاعات می نشانده و یا خوابانده و اطراف آنها سنگ قرار می داند.

منبع : قلم :: وبلاگ خبری آباده ::(الهام دهقان-آرزو کشاورز-شبنم فیروزی. زیر نظر سازمان دانش آموزی )