اسامی شاگردان اولین مدرسه دخترانه آباده، موسوم به مدرسه تربیت بنات

آرمان چوبینه: این اسامی بنابر روایت مکتوب غلام‌علی‌خان دهقان فرزند یکی از محترمین آباده، موسوم به آ (آقا) یوسف‌خان است. گویا غلام‌علی‌خان در مارسِی (فرانسه) و در کنار دخترشان، خانم فیروزه دهقان گذران عمر می‌کنند.
اسامی شاگردان به شرح زیر است:
1. منیره خانم وفا فرزند …

قبلاً درباره تاریخ تأسیس اولین مدرسه ملی در آباده مطلب کاملی در وبلاگ منتشر شده بود. در قسمتی از آن آمده است:

تا قبل از سال ۱۲۸۵ شمسی آموزش‌و‌پرورش در شهرستان آباده به صورت مکتب‌خانه‌ها بوده. چندین مکتب‌خانه وجود داشته که در آنها معمولاً قرآن تدریس می‌شده است و در بعضی علاوه بر قرآن کتب سعدی و حافظ و مولانا نیز تدریس می‌شده است . چون شاگرد و معلم هردو علاقه‌مند بودند به شکلی خاص اداره می‌شد و واقعاً تدریس معلم و تحصیل شاگرد براساس علاقه مفرط آنها بوده است .

در قدیم تعداد مکتب‌خانه‌ها زیاد بوده. از بین آنها مکتب‌خانه‌های مرحوم عباس ادیب‌زاده ، مرحوم حاج ملا احمد ، شیخ محمدجان نادری و حاج ملا حسین حمزه‌پور مهم‌تر بودند. دو مکتب‌خانه هم مخصوص خواهران وجود داشته که یکی را خانم طیبه چوبینه اداره می‌کرده و دومی توسط خواهری که ظاهرا صغری خانم نامیده می‌شده اداره می‌شده است. صغری خانم خدمتکار منزل امام جمعه بوده ضمناً به دختران امام جمعه و تعدادی دیگر قرآن می‌آموخته است. سابقه مکتب خانه‌ای که توسط خانم چوبینه اداره می‌شده است برمی گردد به ۱۳۰سال پیش.

متن کامل را در مطلب همه چیز درباره تاریخ تأسیس اولین مدرسه ملی در آباده بخوانید.

اسامی شاگردان اولین مدرسه دخترانه آباده، موسوم به مدرسه تربیت بنات

آرمان چوبینه: این اسامی بنابر روایت مکتوب غلام‌علی‌خان دهقان فرزند یکی از محترمین آباده، موسوم به آ (آقا) یوسف‌خان است. گویا غلام‌علی‌خان در مارسِی (فرانسه) و در کنار دخترشان، خانم فیروزه دهقان گذران عمر می‌کنند.
اسامی شاگردان به شرح زیر است:

  1. منیره خانم وفا فرزند آقای میرزا علی‌خان
  2. ایران خانم آگاه فرزند آقای دکتر محمدحسین آگاه
  3. ضحی خانم آگاه دختر دکتر بدیع‌الله آگاه
  4. توران خانم آگاه فرزند آقای یوسف‌خان
  5. خانم وجیه چوبینه دختر آقای استاد آقاجان
  6. خانم محبوبه‌ی چوبینه دختر آقای استاد آقاجان
  7. خانم ذکریه روشن دختر آقا میرزاحسین اشرف
  8. خانم لعبا پیمانی دختر آقای کربلایی بهزاد
  9. خانم فرح صفایی دختر آقا لطف‌الله
  10. خانم بدرالزمان رجایی دختر آقای حبیب‌الله
  11. خانم جلیله یزدانی دختر آقای عباس‌قلی
  12. خانم صفا افنان بدری دختر آقا سید آقا
  13. خانم رضوان زائرپور فرزند آقای حبیب‌الله
  14. خانم بهجت هادی‌پور دختر آقای عبدالرضاخان
  15. خانم قدرت حمیدی دختر آقای حسن حمیدی
  16. خانم قدسیه‌ حمیدی فرزند اقای حسن حمیدی
  17. خانم مسرت دائی دختر آقای محمودخان
  18. خانم منور خدیور فرزند آقای فتح‌الله خان
  19. خانم رضوان روشن دختر آقای عبدالحسین‌بیگ
  20. خانم شمس‌الملوک ذبیحی فرزند آقای عنایت‌الله خان
  21. خانم روحا رنجبر دختر آقا احمد
  22. طرب‌انگیز خانم فروهر دختر آقای شکرالله بیگ
  23. خانم فرح‌لقا نوه‌ی آقا حسن آقا خاله‌ی «معتمد»
  24. خانم بدرالحاجیه مسعودی دختر آقای حاجی مسعودی
  25. خانم طلا دختر سید حسین سید ابوالحسین
  26. خانم حبیبه دختر آقای رضای حاج‌حسن
  27. خانم فاطمه فرزند آقای اکبر حاج‌حسن
  28. خانم فاطمه بیگم دختر آقای میرزا حسین سیدالنقی
  29. خانم شایسته بیگم دختر آقا میرزا حسین سیدالنقی
  30. خانم روحا کرمانی فرزند آقای غلام‌حسین کرمانی
  31. خانم رضوان کرمانی دختر آقای عبدالحسین کرمانی
  32. خام تابنده اعرابی فرزند آقای اصغرخان
  33. خانم عزت قضائی دختر جناب قاضی آباده
  34. خانم ملک آغا سلطانی دختر عمیدالاسلام
  35. خانم عصمت آغا سلطانی فرزند عمیدالاسلام
  36. خانم منیره بزرگ‌زاد دختر آقای محمدعلی بزرگ‌زاد
  37. خانم قمرالزمان دانش‌پژوه دختر آقا صدرا

مدرسه تربیت حاج علی‌خان سال‌ها قبل از مدرسه تربیت بنین و بنات افتتاح شده است. مدرسه تربیت بنین مخصوص آقایان و بنات مخصوص دوشیزگان بوده است. (دختران بعد از ازدواج اجازه ادامه تحصیل نداشتند!)

 

× با تشکر از آقای آرمان چوبینه

تاریخچه آموزش‌وپرورش آباده

برداشت از تارگاه آموزش‌وپرورش شهرستان آباده:

درسال 1234 شمسی، چهارسال بعد ازتاسيس دارالفنون؛ وزارت علوم به رياست وزير وقت آقاي عليقلي ميرزا معروف به اعتضاد السلطنه تاسيس شد، وزارت علوم در سال 1293 شمسي به وزارت معارف وصنايع مستظرفه ودرسال 1317 شمسي به وزارت فرهنگ ودرسال 1343 به وزارت آموزش وپرورش تغييرنام يافت.

تا قبل از سال 1285 شمسي درآباده مکتب‌خانه‌هايی بود که بيشتر درس قرآن مي‌داده‌اند. دربعضي از اين مکتب‌خانه‌ها تدريس کتاب حافظ، سعدی، نظامي و مولانا نيز رواج داشته است.

» مکتب‌خانه‌های آباده:

  1. مکتب‌خانه مرحوم عباس اديب‌زاده محل آن در کوچه امام (خيابان مصلي فعلي)
  2. مکتب‌خانه حاج ملااحمد در قلعه حاج علي‌خان
  3. مکتب‌خانه شيخ محمدجان نادری
  4. مکتب‌خانه حاج ملاحمزه (حمزه پور)
  5. مکتب‌خانه خانم طيبه چوبينه (اين مکتبخانه حدود 130 سال پيش ويژه خانم‌ها تاسيس شده است)
  6. مکتب‌خانه مخصوص دختران شهر که در آن قرآن آموزش داده مي‌شد.

» مدارس به سبک جديد

درتابستان 1285 شمسي آقای ميرزا حبيب‌اله آموزگار استهباناتی مستشار ديوان عالي کشور که از مسير آباده عازم تهران بوده گذرش به آباده مي‌افتد و با مرحوم حاج علي‌خان پدر مرحوم دکتر قربان آشنا مي‌شود، که به درخواست او اولين مدرسه در آباده به نام مدرسه تربيت راه‌اندازی مي‌گردد.

دراين مدرسه تدريس عربي به عهده حبيب‌اله آموزگار، فارسي به عهده ميرزا حسن نامي و انگليسي به عهده ميرزا عنايت‌اله سپهر بوده است. درسال 1287 شمسي مدرسه ديگري به نام اسلامي به مديريت حاجي واعظ و کمک فرزندش علي‌اصغر واعظ راه‌اندازي مي شود. معلمين اين مدرسه محمدباقر موحد، ميرزا علي‌آقا واعظ زاده، غلامرضا اديب‌زاده، محمدرضا رياضي ومحل آن در منزل آقاي حسين منبتي نزديک ميدان ولي‌عصر(عج) فعلي بوده است.

اين مدرسه پس از تشکيل قشون SPR «شبکه جنوب» در آباده با راهنمايي ميرزا علي‌خان که افسر و حسابدار قشون بوده به محل رونقيه (نزديک ميدان شهيد منتظري فعلي) انتقال و به مدرسه همت نامگذاری وبا مديريت حاجي واعظ و همکاري علي‌اصغر واعظ‌زاده شروع بکار مي کند.

معلمين اين مدرسه آقايان محمدباقر موحد، سيدحسن ضيا‌ العلوم، غلامرزضا اديب‌زاده و ميرزا علي‌آقا واعظ‌زاده بوده‌اند. شاگردان اين مدرسه نيز عبدالرحيم رضانيا، محمدحسن رضانيا، هدايت‌اله فروهر، غلام‌عباس آرام، ذبيح اله قربان و امانت‌اله روشن که همگي از شخصيت‌هاي معروف زمان خود بودند.

مجوز تاسيس اولين مدرسه چهار کلاسه دولتي، بنام سعدي درسال 1294 به مديريت حاجي واعظ در آباده صادر [شده] و شروع بکار مي‌کند. معلمين اين مدرسه سيد حسين ضياء العلوم، اديب‌زاده، علي‌اصغر واعظ‌زاده، ميرزا مهدي امام ملقب به شيخ السلام، محمدباقر موحد و محمدرضا رياضي بوده‌اند.

بعدها که مدارس شيراز شماره‌گذاري مي‌شوند، اين مدرسه شماره (12) را به خود اختصاص مي‌دهد. در همين زمان دومين مدرسه دولتي آباده در سورمق داثر مساعي حسين خان سورمقي به مديريت محمدباقر موحد تاسيس مي‌شود. اولين مدرسه دولتي دخترانه در سال 1307 شمسي درمحلي پشت ساختمان کلاه فرنگي به نام مدرسه دولتي زنهاريه که معروف به مدرسه دوشیزگان شده به مديريت بانو روحا فروزان تاسيس مي‌شود.

معلمان اين مدرسه خانم‌ها ملک سلطاني، عزت خانم قضايي، منيره وفا، قدسيه حميدي، قدرت خانم حميدي و ايران آگاه بوده‌اند. لازم به ذکر است که اولين امتحان نهايي ششم ابتدايي در سال 1308 شمسي در آباده برگزار گرديده است.

»روساي آموزش‌وپرورش آباده:

رديف نام سال
1 علي اصغر واعظ زاده 1298
2 سيدابوطالب دانا 1299
3 علي اکبرواعظ زاده 1299
4 ميرزامهدي امام 1305
5 محمدباقرموحد 1310
6 علي باستي 1310
7 محمدباقرموحد 1314
8 علي ياسايي 1314
9 حسين ساجدي 1316
10 جلال پيرزاده 1317
11 حسين ساجدي 1318
12 محمودابطحي 1320
13 علي اکبر مينو 1324
14 منوچهر روستائيان 1329
15 حبيب اله بهجت نيا 1329
16 عنايت اله امام 1333
17 حسين خان امامي 1338
18 حسين خضرايي 1340
19 حسام الدين نعمت الهي 1343
20 عطااله عبادي 1344
21 حسام الدين نعمت الهي 1346
22 احمد احراري 1349
23 عبداله فاضل ايلخاني 1350
24 عبداله آذري 1351
25 غلامحسين نديمي 1353
26 محمدحسين ناجي 1357
27 خليل دادور 1360
28 علي اکبر نصيري 1361
29 محمدرضا کريمي 1362
30 محمدحسن مقامي 1365
31 ابوالفضل ذوالقدر 1372
32 علي رضا فرود 1376
33 سيدمجيد موسوي 1383
34 حسين دانشور 1385

» وضعيت کنوني آموزش‌وپرورش شهرستان آباده

آموزش وپرورش شهرستان آباده که زماني بخش وسيعي از شمال فارس را در حوزه مديريت خود داشت اکنون داراي دو نمايندگي در شهرهاي سورمق و صغاد مي‌باشد .

جدايي آموزش و پرورش شهرستان ها:

  • سميرم: سال 24-1325
  • اقليد: 52-1351
  • ابرکوه: 55-1354
  • خرمبيد:73-1372
  • بوانات: 74-1373
  • سرچهان: 76-1375

فعاليت آموزش‌وپرورش منطقه خسروشيرين پس از الحاق به شهرستان آباده از سال تحصيلي 86-85 مجددا به مديريت شهرستان آباده سپرده گرديد.

همه چیز درباره تاریخ تأسیس اولین مدرسه ملی در آباده

اطلاعات راجع به تاریخچه آموزش و پرورش آباده توسط آقای محمدحسین نمازی دبیربازنشسته ادبیات به روایت مستقیم از آقای عبدالرحیم رضانیا (به قول آقای نمازی تاریخ زنده آباده) نقل شده است.

 

بسم الله الرحمن الرحیم

تاریخ آموزش و پرورش شهرستان آباده

تا قبل از سال ۱۲۸۵ شمسی آموزش و پرورش در شهرستان آباده به صورت مکتب‌خانه‌ها بوده. چندین مکتب‌خانه وجود داشته که در آنها معمولاً قرآن تدریس می‌شده است و در بعضی علاوه بر قرآن کتب سعدی و حافظ و مولانا نیز تدریس می‌شده است. چون شاگرد و معلم هر دو علاقه‌مند بودند به شکلی خاص اداره می‌شد و واقعاً تدریس معلم و تحصیل شاگرد بر اساس علاقه مفرط آنها بوده است.

در قدیم تعداد مکتب‌خانه‌ها زیاد بوده. از بین آنها مکتب‌خانه‌های مرحوم عباس ادیب‌زاده، مرحوم حاج ملا احمد، شیخ محمدجان نادری و حاج ملا حسین حمزه‌پور مهم‌تر بودند. دو مکتب خانه هم مخصوص خواهران وجود داشته که یکی را خانم طیبه چوبینه اداره می‌کرده و دومی توسط خواهری که ظاهراً صغری خانم نامیده می‌شده اداره می‌شده است. صغری خانم خدمتکار منزل امام جمعه بوده ضمناً به دختران امام جمعه و تعدادی دیگر قرآن می‌آموخته است. سابقه مکتب‌خانه‌ای که توسط خانم چوبینه اداره می‌شده است برمی‌گردد به ۱۳۰سال پیش.

در سال ۱۲۸۵ شمسی (احتمالاً در فصل بهار) آقای میزا حبیب آموزگار استهباناتی از مسیر آباده عازم تهران بوده که در نزدیکی آباده گرفتار راهزنان می‌شود و تمامی اموال او به سرقت می‌رود. میرزا حبیب با لباسی مختصر و عبائی که به خود پیچیده بوده وارد آباده می‌شود. در دوران قدیم آباده فاقد مسافرخانه و هتل بوده ولی افرادی نامی وجود داشتند که به قول معروف در خونه باز بودند. اگر غریبی وارد شهر می‌شد یا به خانه این افراد می‌رفت یا در حسینیه و یا مسجد بیتوته می‌کرد. چون فرد غریبی بوده مورد توجه مردم قرار می‌گیرد. احتمالاً یا پرس و جو می‌کند یا او را راهنمائی می‌کنند بهر حال با مردی به نام حاج علی‌خان ملاقات می‌کند. حاج علی‌خان مردی نیکوکار، مهمان‌نواز (درخونه باز) یاور مردم و قابل اطمینان. مردی بوده که به آبادانی شهر علاقه وافر داشته. مثلاً بیشتر قنواتی که در آباده احداث شده توسط ایشان انجام گرفته و به نام فرزندان اوست.

(حاج علی‌خان پدر مرحوم دکتر قربان است که علاوه بر ایشان دارای فرزندان دیگر هم بوده است) زمانی که میرزا حبیب به خانه حاج علی‌خان وارد می‌شود ایشان متوجه می‌شود که میزا حبیب فرد باسوادی است که هم به زبان عربی مسلط است و هم به زبان فارسی. لذا از ایشان درخواست می‌کند که یک‌سال در آباده بماند تا به کمک هم مدرسه‌ای تاسیس کنند.

لازم به ذکر است که آقای میرزا حبیب فرزندی دارد به نام جمشید آموزگار که در زمان سلطنت پهلوی دوم، وزیر امور خارجه بوده و مدتی هم پست نخست وزیری داشته است. فردی با سواد است و اکنون در قید حیات می‌باشد. شایع بود که به جای کوفی عنان کاندید دبیر کلی سازمان ملل متحد می‌باشند که فرد دیگری انتخاب شد. جمشید آموزگار یک دوره وزیر فرهنگ و یکی دو دوره هم مدیر کل فرهنگ فارس بوده است.

حاج علی‌خان به هر ترتیب بوده آقای میرزا حبیب آموزگار را راضی می‌کند و در آباده نگه می‌دارد و مدرسه ای تأسیس می‌کند به نام تربیت.

اولین شاگردان مدرسه فرزندان حاج علی‌خان بودند و فرزندان حکیم و فرزندان حاجی واعظ زاده و احتمالاً چند نفر دیگر. در این مدرسه آقای میرزا حبیب عربی تدریس می کرده و شخصی به نام میرزا حسن، فارسی و میرزا هدایت الله سپهر که از شیراز دعوت شده بود انگلیسی.

آقای میرزا حبیب آموزگار یک سال و اندی در آباده می‌ماند و پس از آن آباده را ترک می‌کند. با رفتن میرزا حبیب مدرسه تعطیل می‌شود.

چندی نمی‌گذرد که حاج ملا عبدالله واعظ زاده روحانی اهل مسجد و منبر بعد از اقامه نماز عشا در راه برگشت از مسجد با جوانی طلبه برخورد می‌کند که از ایشان نشانی مسجد را جهت بیتوته شبانه می‌پرسد. حاجی ملا عبدالله طلبه جوان را به خانه می‌برد. در ضمن گفتگو معلوم می‌شود نام طلبه محمدباقر موحد است، اهل مازندران و در اصفهان تحصیل می‌کند و در حال حاضر جهت انجام کاری از اصفهان خارج شده است.

حاج ملا عبدالله واعظ زاده دارای سه پسر بود به نام‌های علی اصغر؛ علی اکبر و میرزا علی. فرد اخیرالذکر پدر کریم واعظ زاده است. علی اصغر واعظ زاده زمانی که با آقای موحد صحبت می‌کند متوجه می‌شود که ایشان هم به زبان عربی وارد است هم به زبان فرانسه؛ لذا به پدرش پیشنهاد می‌کند در حال حاضر که آقای آموزگار آباده را ترک کرده است به کمک آقای موحد مدرسه‌ای تأسیس شود.

با اصرار علی اصغر واعظ زاده مدرسه‌ای به نام اسلامیه و مدیریت حاج ملا عبدالله واعظ زاده باز می‌شود.

معلمان مدرسه اسلامیه عبارت بودند از: حاج ملا عبدالله واعظ‌زاده؛ میرزا علی آقای واعظ‌زاده، آقای موحد، غلامرضا ادیب‌زاده و محمدحسین ریاضی. محل مدرسه منزل آقای منبتی در حوالی میدان ولی‌عصر کنونی در قلعه میر پنج.

در این هنگام به دلیل جنگ دوم جهانی قشون SPR (قشون جنوب) در محل رونقیه آباده مستقر می‌شود. همراه قشون افسری بوده است به نام میرزا علی‌خان که حساب‌دار قشون بوده. میرزا علی‌خان پس از دیدن مدرسه به فکر گسترش و تکمیل آن می‌افتد و با کمک حاج ملا عبدالله واعظ‌‌زاده مدرسه را از خانه آقای منبتی به رونقیه منتقل می‌کنند. ضمناً نام مدرسه از اسلامیه به همت تغییر می‌یابد.

این مدرسه (همت) توسط محمدباقر موحد، سیدحسین ضیاءالعلوم، غلام‌رضا ادیب‌زاده، میرزا علی آقای واعظ زاده و مدیریت حاج ملا عبدالله واعظ‌زاده اداره می‌شده.

شاگردان مدرسه همت: آقای عبدالرحیم رضانیا که در قید حیاتند، محمدحسن رضانیا، هدایت الله فروهر، غلام‌عباس آرام، ذبیح‌الله قربان و امانت‌الله روشن‌زائر. لازم به ذکر است که آقایان آرام و روشن زائر در قید حیاتند.

باید بدانیم که آقای فروهر پس از تحصیل در آلمان در رشته صنایع و معادن و فلزات به ایران برمی‌گردد و آقای آرام با راهنمایی یکی از افسران SPR (قشون جنوب) به هندوستان مسافرت می‌کند و پس از فراغت از تحصیل به ایران برمی‌گردد و به استخدام وزارت امور خارجه در می‌آید و یک دوره هم وزیر امور می‌شوند. چنانچه ایشان زنده باشند در خارج از ایران ساکنند.

آقای ذبیح‌الله قربان پس از تحصیل در علم طب به ایران باز می‌گردد.

دکتر ذبیح‌الله قربان به عنوان پدر علم پزشکی فارس و دانشگاه شیراز معروف هستند.

آقای امانت‌الله روشن‌زائر از دانشگاه پاریس در رشته فیزیک در مقطع دکترا فارغ‌التحصیل می‌شود و پس از مراجعت به ایران به عنوان استاد دانشکده علوم تهران مشغول به کار می‌شود. ایشان از مهره های اصلی دانشکده علوم بودند و هنوز در قید حیات هستند.

در زمانی که مدرسه همت در رونقیه مستقر می‌شود، حاجی مخبرالسلطنه هدایت به سمت استاندار فارس منصوب می‌گردد. هنگام مسافرت ایشان به شیراز از مسیر آباده، دانش آموزان مدرسه همت به پیشواز می‌روند و سرودی میخوانند و به پرسش‌های استاندار جدید فارس جواب می‌گویند. آقای هدایت از اطلاعات و دانش آنان آگاه می‌شود و اظهار شادی می‌نماید. از حاجی واعظ‌زاده درباره مواد درسی دانش آموزان سؤال می‌کند. حاجی واعظ‌زاده دروسی را اعلام می‌دارد و از زبان فرانسه به عنوان زبان دوم یاد می‌کند. آقای هدایت می‌گوید بهتر است بجای فرانسه عربی تدریس شود.

مدارسی که نام بردیم نه تنها در آباده بلکه در سراسر استان فارس حتی در تمام ایران با بودجه مردم اداره می‌شده است و اصلاً بودجه دولتی نداشته است. در این زمان تعداد دانش آموزان زیاد می‌شود و آموزگاران نیز احتیاج به کمک داشتند و آقای واعظ زاده و چند نفر دیگر توانایی نداشتند که مخارج مدرسه را تأمین کنند لذا کم کم افت پیدا می‌کند.

آقای علی‌اصغر واعظ‌زاده که علاقه فراوان به فرهنگ داشت چندین بار به شیراز مسافرت می‌کند تا شاید بتواند در آباده مدرسه دولتی تأسیس کند که کوشش‌های ایشان به جایی نمی‌رسد ناچار مردم آباده را جمع می‌کند و پیشنهاد می‌نماید ۲۰% به مبلغ مالیاتی که می‌پردازند اضافه کنند تا دوباره مدرسه راه‌اندازی شود. پس از توافق مردم مدرسه بعد از ۶ ماه تعطیلی باز می‌شود.

آقای واعظ به کوشش خود درباره تأسیس مدرسه دولتی در آباده ادامه می‌دهد و مکرر به شیراز مسافرت می‌نماید تا اینکه در سال ۱۲۹۴ شمسی مجوز اولین مدرسه دولتی در فارس را برای آباده اخذ می‌نماید.

این مدرسه بنام مدرسه چهار کلاسه سعدی در کوچه حاج علی‌خان پشت حمام رضانیا ابتدای خیابان رسالت با مدیریت حاجی واعظ زاده شروع به کار می‌نماید.

معلمان مدرسه چهار کلاسه سعدی: آقای سید ضیاءالعلوم، آقای غلام‌رضا ادیب‌زاده، آقای علی‌اکبر واعظ زاده، آقای میرزا مهدی امام ملقب به شیخ الاسلام، محمدباقر موحد، محمدرضا ریاضی، محمدعلی ریاحی و خدمتگزاری داشته است بنام حسین‌ جان یا حسین جون که با نام خانوادگی رضانیا.

بعدها که مدارس استان فارس را شماره گذاری می‌کنند این مدرسه بنام شماره ۱۲ فارس نام‌گذاری می‌شود. مدرسه به پشت تیمچه صرافیان منتقل می‌شود با تابلویی به این مضمون، مدرسه چهار کلاسه پسران سعدی.
دیری نمی‌گذرد دومین مدرسه دولتی به همت حسین خان سورمقی در تبلیغات آقای علی‌اصغر واعظ زاده در سورمق تأسیس می‌شود با مدیریت آقای محمد باقر موحد.

در سال ۱۲۹۰شمسی یعنی چهار سال قبل از تأسیس اولین مدرسه دولتی در آباده دو باب مدرسه ملی در آباده وجود داشته است (غیرانتفاعی کنونی) که کلیه مخارج مدرسه از حقوق معلم و… از وجوه پرداختی دانش آموزان اداره می‌شده است. یکی پسرانه به مدیریت محمدحسین آگاه و یکی دخترانه دو کلاسه به مدیریت خانم طلعت آگاه که این مدرسه دخترانه در سال ۱۳۱۴شمسی منحل می‌شود.

اولین مدرسه دولتی دخترانه در سال ۱۳۰۷شمسی در محل پشت کلاه فرنگی فعلی به‌نام مدرسه دولتی زنهاریه به مدیریت بانو روحا فروزان تأسیس می‌شود که بعداً به‌نام مدرسه دوشیزگان تغییر نام می‌دهد.

معلمان مدرسه دولتی دخترانه: خانم ملک سلطانی، غزت خانم قصائی، منیژه خانم وفا، قدسیه خانم حمیدی، قدرت خانم حمیدی، ایران خانم آگاه، و طلعت آگاه. ظاهراً خانم قدسیه حمیدی هنوز در قید حیاتند و در تهران زندگی می‌نمایند.

درسال ۱۲۹۸شمسی اداره اوقاف و معارف و صنایع مستظرفه در آباده تأسیس می‌شود. که اولین رئیس آن علی‌اصغر واعظ‌زاده بود. پس از یکی دو سال بدلیل اینکه آقای علی‌اصغر واعظ زاده سکته می‌کند ناچار موقتاً دکتر سید ابوطالب دانا را به‌عنوان نماینده آموزش و پرورش معرفی می‌کنند . بدلیل عدم کارائی کافی ایشان، مردم از آقای علی‌اکبر واعظ‌زاده تقاضا می‌کنند جهت تصدی پست ریاست فرهنگ به آباده مسافرت نمایند. ایشان مدت ۶ سال رئیس فرهنگ آباده بود. در زمان ریاست ایشان مدارسی در صغاد، ایزدخواست، سوریان، اقلید تأسیس می‌شود.

بالاخره درسال ۱۳۰۵شمسی آقای اسماعیل نجومی بعنوان کاندیدای مجلس ششم معرفی می‌شود. آقای علی‌اکبر واعظ زاده که با آقای واعظ‌زاده داشته است پس از ملاقاتی که با وزیر فرهنگ آن زمان داشته است حکم انفصال آقای واعظ‌را گرفته و بجای ایشان میرزا مهدی امام ملقب به شیخ الاسلام پسر بزرگ امام جمعه به ریاست فرهنگ آباده منصوب می‌شود. از این زمان دو دودستگی‌ها به اوج می‌رسد و بین کرجه‌ای‌ها و رضاخانی‌ها درگیری‌هایی شروع می‌شود.


منبع : قلم :: وبلاگ خبری آباده ::