تاریخچه آموزش‌وپرورش آباده

برداشت از تارگاه آموزش‌وپرورش شهرستان آباده:

درسال 1234 شمسی، چهارسال بعد ازتاسيس دارالفنون؛ وزارت علوم به رياست وزير وقت آقاي عليقلي ميرزا معروف به اعتضاد السلطنه تاسيس شد، وزارت علوم در سال 1293 شمسي به وزارت معارف وصنايع مستظرفه ودرسال 1317 شمسي به وزارت فرهنگ ودرسال 1343 به وزارت آموزش وپرورش تغييرنام يافت.

تا قبل از سال 1285 شمسي درآباده مکتب‌خانه‌هايی بود که بيشتر درس قرآن مي‌داده‌اند. دربعضي از اين مکتب‌خانه‌ها تدريس کتاب حافظ، سعدی، نظامي و مولانا نيز رواج داشته است.

» مکتب‌خانه‌های آباده:

  1. مکتب‌خانه مرحوم عباس اديب‌زاده محل آن در کوچه امام (خيابان مصلي فعلي)
  2. مکتب‌خانه حاج ملااحمد در قلعه حاج علي‌خان
  3. مکتب‌خانه شيخ محمدجان نادری
  4. مکتب‌خانه حاج ملاحمزه (حمزه پور)
  5. مکتب‌خانه خانم طيبه چوبينه (اين مکتبخانه حدود 130 سال پيش ويژه خانم‌ها تاسيس شده است)
  6. مکتب‌خانه مخصوص دختران شهر که در آن قرآن آموزش داده مي‌شد.

» مدارس به سبک جديد

درتابستان 1285 شمسي آقای ميرزا حبيب‌اله آموزگار استهباناتی مستشار ديوان عالي کشور که از مسير آباده عازم تهران بوده گذرش به آباده مي‌افتد و با مرحوم حاج علي‌خان پدر مرحوم دکتر قربان آشنا مي‌شود، که به درخواست او اولين مدرسه در آباده به نام مدرسه تربيت راه‌اندازی مي‌گردد.

دراين مدرسه تدريس عربي به عهده حبيب‌اله آموزگار، فارسي به عهده ميرزا حسن نامي و انگليسي به عهده ميرزا عنايت‌اله سپهر بوده است. درسال 1287 شمسي مدرسه ديگري به نام اسلامي به مديريت حاجي واعظ و کمک فرزندش علي‌اصغر واعظ راه‌اندازي مي شود. معلمين اين مدرسه محمدباقر موحد، ميرزا علي‌آقا واعظ زاده، غلامرضا اديب‌زاده، محمدرضا رياضي ومحل آن در منزل آقاي حسين منبتي نزديک ميدان ولي‌عصر(عج) فعلي بوده است.

اين مدرسه پس از تشکيل قشون SPR «شبکه جنوب» در آباده با راهنمايي ميرزا علي‌خان که افسر و حسابدار قشون بوده به محل رونقيه (نزديک ميدان شهيد منتظري فعلي) انتقال و به مدرسه همت نامگذاری وبا مديريت حاجي واعظ و همکاري علي‌اصغر واعظ‌زاده شروع بکار مي کند.

معلمين اين مدرسه آقايان محمدباقر موحد، سيدحسن ضيا‌ العلوم، غلامرزضا اديب‌زاده و ميرزا علي‌آقا واعظ‌زاده بوده‌اند. شاگردان اين مدرسه نيز عبدالرحيم رضانيا، محمدحسن رضانيا، هدايت‌اله فروهر، غلام‌عباس آرام، ذبيح اله قربان و امانت‌اله روشن که همگي از شخصيت‌هاي معروف زمان خود بودند.

مجوز تاسيس اولين مدرسه چهار کلاسه دولتي، بنام سعدي درسال 1294 به مديريت حاجي واعظ در آباده صادر [شده] و شروع بکار مي‌کند. معلمين اين مدرسه سيد حسين ضياء العلوم، اديب‌زاده، علي‌اصغر واعظ‌زاده، ميرزا مهدي امام ملقب به شيخ السلام، محمدباقر موحد و محمدرضا رياضي بوده‌اند.

بعدها که مدارس شيراز شماره‌گذاري مي‌شوند، اين مدرسه شماره (12) را به خود اختصاص مي‌دهد. در همين زمان دومين مدرسه دولتي آباده در سورمق داثر مساعي حسين خان سورمقي به مديريت محمدباقر موحد تاسيس مي‌شود. اولين مدرسه دولتي دخترانه در سال 1307 شمسي درمحلي پشت ساختمان کلاه فرنگي به نام مدرسه دولتي زنهاريه که معروف به مدرسه دوشیزگان شده به مديريت بانو روحا فروزان تاسيس مي‌شود.

معلمان اين مدرسه خانم‌ها ملک سلطاني، عزت خانم قضايي، منيره وفا، قدسيه حميدي، قدرت خانم حميدي و ايران آگاه بوده‌اند. لازم به ذکر است که اولين امتحان نهايي ششم ابتدايي در سال 1308 شمسي در آباده برگزار گرديده است.

»روساي آموزش‌وپرورش آباده:

رديف نام سال
1 علي اصغر واعظ زاده 1298
2 سيدابوطالب دانا 1299
3 علي اکبرواعظ زاده 1299
4 ميرزامهدي امام 1305
5 محمدباقرموحد 1310
6 علي باستي 1310
7 محمدباقرموحد 1314
8 علي ياسايي 1314
9 حسين ساجدي 1316
10 جلال پيرزاده 1317
11 حسين ساجدي 1318
12 محمودابطحي 1320
13 علي اکبر مينو 1324
14 منوچهر روستائيان 1329
15 حبيب اله بهجت نيا 1329
16 عنايت اله امام 1333
17 حسين خان امامي 1338
18 حسين خضرايي 1340
19 حسام الدين نعمت الهي 1343
20 عطااله عبادي 1344
21 حسام الدين نعمت الهي 1346
22 احمد احراري 1349
23 عبداله فاضل ايلخاني 1350
24 عبداله آذري 1351
25 غلامحسين نديمي 1353
26 محمدحسين ناجي 1357
27 خليل دادور 1360
28 علي اکبر نصيري 1361
29 محمدرضا کريمي 1362
30 محمدحسن مقامي 1365
31 ابوالفضل ذوالقدر 1372
32 علي رضا فرود 1376
33 سيدمجيد موسوي 1383
34 حسين دانشور 1385

» وضعيت کنوني آموزش‌وپرورش شهرستان آباده

آموزش وپرورش شهرستان آباده که زماني بخش وسيعي از شمال فارس را در حوزه مديريت خود داشت اکنون داراي دو نمايندگي در شهرهاي سورمق و صغاد مي‌باشد .

جدايي آموزش و پرورش شهرستان ها:

  • سميرم: سال 24-1325
  • اقليد: 52-1351
  • ابرکوه: 55-1354
  • خرمبيد:73-1372
  • بوانات: 74-1373
  • سرچهان: 76-1375

فعاليت آموزش‌وپرورش منطقه خسروشيرين پس از الحاق به شهرستان آباده از سال تحصيلي 86-85 مجددا به مديريت شهرستان آباده سپرده گرديد.