۱۷ اسفند، رونمایی از اولین تمبر صنایع دستی ایران با طرح منبت

اولین تمبر صنایع دستی ایران با طرح منبت آباده در تاریخ ۱۷ اسفندماه رونمایی می‌شود.

رونمایی از تمبر صنایع دستی - قلم وبلاک خبری آباده

به گزارش آباده نما [و نوآک]*، شهردار آباده ضمن اعلام این خبر افزود: هنر منبت در شهرستان آباده از قدیم الایام تاکنون زبانزد همه مردم دنیا بوده و شهرداری آباده خود را مقید به پاسداری از این هنر گرانقدر می‌داند.

مهدی رهنما از برگزاری این همایش در ۱۷ اسفندماه امسال خبر داد و گفت: این همایش با حضور خانواده محترم امامی، استاد منبتی و دیگر اساتید برجسته، ساعت ۹ صبح در محل سالن اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی آباده برگزار می‌شود.

رونمایی از تمبر منبت آباده - قلم وبلاگ خبری آباده

گفتنی است در این همایش با حضور مقامات ارشد استانی و کشوری، از تمبر منبت آباده رونمایی خواهد شد.

* منبع: آباده نما نوآک

دانلود تصاویر آثار استادان امامی در موزه هنرهای ملی

توضیح: این مطلب  سومین نوشته از سه مطلبی است که به صورت کاملا ویژه و اختصاصی به مناسبت تولد سه سالگی وبلاگ تهیه و منتشر شده است.  مطلب اول را می توانید با عنوان: دانلود فیلم اولین سمینار شهر الکترونیک، در اینجا و همچنین مطلب دوم را با عنوان «دانلود فیلم و متن سرود رضا رضا، گروه سرود آباده؛ با کیفیت بالا» را می توانید اینجا بخوانید.

از بزرگ ترین استادان منبت،معرق و مشبک آباده و ایران می‌توان به استاد احمد امامی، استاد علی امامی و استاد محمد طاهر امامی اشاره کرد.

در سال 1311 كه به دستور رضا پهلوي به منظور متمركز ساختن هنرهاي ملي، «هنرستان صنايع قديمه» تأسيس گرديد، مرحوم احمد امامي كه از هنرمندان بنام و از استادان بزرگ منبت‌كاري به شمار مي‌رفت و در شهر آباده سكني داشت به منظور ايجاد كارگاه منبت كاري و تعليم هنرجويان به تهران دعوت شد. مرحوم احمد امامي به همراهي فرزند خود، علي امامي به تهران آمد و كارگاه منبت، به همت اين استاد فقيد تأسيس گرديد. استاد امامي تا سال 1319 خدمات ارزنده و شايان توجهي در جهت پيشرفت منبت و پرورش هنرمندان قابل و باذوقي در اين زمينه انجام داد و آثار نفيس و زيبائي از خود باقي گذاشت.
بعد از درگذشت استاد احمد امامي، فرزند با ذوق و هنرمند او؛ علي امامي، رياست كارگاه منبت كاري را عهده دار شد و به آموزش هنرجويان و علاقمندان اين هنر پرداخت.

متن کامل مقاله فوق را اینجا بخوانید.

هم‌اکنون تعدادی از آثار نفیس استادان احمد، علی و محمد طاهر امامی در موزه هنرهای ملی (تهران) نگهداری می‌شود. آثاری که در تمام دنیا بی‌مانند هستند. آثاری از قبیل: بوفه بزرگ هفده کشوئی، تابلوی برجسته معرق و منبت سیمرغ آشیانه، منبر و … .

اینک به مناسبت تولد سه سالگی وبلاگ، تصاویر آثار استادان امامی تقدیم شما عزیزان میگردد.

توضیح: فایل تصاویر در سه نسخه مختلف آماده شده است تا برای همه به راحتی قابل استفاده باشد.

نسخه اول: فایل پاورپوینت، اگر نرم افزار آفیس 2007 روی سیستمتان دارید و سرعت اینترنتتان هم بالاست، اولین پیشنهاد ما به شما دانلود این نسخه است. فقط به یاد داشته باشید که در صورت دانلود این نسخه لطف کنید و دو فونت B Nazanin و B Yekan را اگر ندارید از اینجا (حجم: 50.14 KB) بگیرید تا در نمایش متن ها مشکلی نداشته باشید و فایل به هم نریزد.

دانلود فایل پاورپویت ( حجم فایل : 64.1 MB)

نسخه دوم: فایل ویدیویی با فرمت WMV . این نسخه در درجه دوم کیفی است و کیفیت عکس ها پایین تر از عکس های فایل پاورپوینت است؛ اما خب مسلما جذابیت هایی دارد که فایل پاورپویت ندارد، مثلا نیازی به اضافه کردن فونت نیست .

دانلود فایل ویدیویی ( حجم فایل فشرده: 17.9 MB)

نسخه سوم: فایل مخصوص موبایل با فرمت 3GP. این نسخه در درجه سوم کیفی است و در واقع همان نسخه دوم است برای موبایل.

دانلود فایل مخصوص موبایل (حجم فایل فشرده: 6.51 MB)


عکس های زیر از همین مجموعه برای نمونه انتخاب و گذاشته شده اند. پیشنهاد می‌کنم حتما مجموعه تصاویر را دانلود کنید، پشیمان نخواهید شد.

زندگی‌نامه استاد محمدطاهر امامی

محمد طاهر امامی

١٣٠٨ هـ . ش – آباده شیراز
فرزند احمد (سرپرست کارگاه منبت صنایع مستظرفه ١٣١٢)
درجهء یک هنری در زمینهء معرق، منبت و مشبک (١٣۶٧)

استاد محمد طاهر امامی
استاد محمد طاهر امامی

زندگی‌نامه: محمد طاهر فرزند هفتم احمد امامی (۵ پسر و ٣ دختر – پسر چهارم) در آباده شیراز دیده به جهان گشود، وی که از ٩ سالگی در کارگاه پدر رفت و آمد داشت در درون خود تحولی دید و شگفتا که در همان سال ها دریافت به این هنر عشق میورزید، پس تحت حمایت پدر، برادران (علی و خلیل) به رموز این هنر(معرق و منبت) آشنا شد و به برکت همجواری اساتیدی چون شهمیرزادی و زابلی نیز شکوفایی هنر در او دو چندان گشت تا اینکه در سال ١٣٢۴کارمند رسمی اداره هنرهای ملی شد، در سال ١٣٣٨کارگاه کوچکی در نزدیکی محل زندگی و اداره خود برپا کرد در این کارگاه علاوه بر تعلیم، آثار بدیعی را نیز خلق کردند که بعنوان مثال رحل قرآن (مشبک)، جعبه های قاشق چنگال (معرق)، تابلوهای دیوار کوب (معرق)، میزهای عسلی و پذیرائی و سفارشاتی برای منازل شخصی مانند بوفه و سرویس پذیرائی، نهار خوری (معرق و منبت) و… از این دست هستند.

 

آثار: استاد در سال ١٣۵٣ از اداره هنرهای ملی بازنشسته شدند، در ذیل به نمونه آثاری ساختند و یا در ساخت آن شرکت داشتند اشاره میشود:

١) تابلوی برجسته معرق و منبت سیمرغ آشیانه ١٣۴١ – این تابلو تحول نوینی را در هنر معرق بوجود آورد این تابلو اولین معرق سه بعدی و تلفیقی از هنر مجسمه ساز ی با منبت و معرق می باشد(مکان: موزه هنرهای ملی)

سیمرغ آشیانه
سیمرغ آشیانه

٢) مبلمان استیل منبت و معرق (کارگروهی برای مجلس)(برندهء جایزه نمایشگاه لندن)

٣) میز معرق ٢۴ نفره ( کارگروهی، برندهء مدال طلا در نمایشگاه بروکسل)

۴) منبر معرق، منبت، گره چینی و معرق دوار و خط به سفارش مسجد هامبورگ آلمان ١٣۴٧ (مکان: موزه هنرهای ملی – کار گروهی، معرق گنبد و خطوط کار استاد طاهر امامی)

منبر
منبر

۵) تابلوی گل و مرغ معرق و منبت برجسته – ١٣۵٣

۶ ) پاروان معرق با عاج و صدف و استخوان – ١٣۴۴ – مجموعه کاخ های سعدآباد

٧) میز معرق از عاج و صدف و چوبهای زینتی – ١٣٣۴ – سفارت ایران در لندن

٨) میز معرق منبت کنفرانس ٢۴ نفره طرح عیسی بهادری – سفارت لندن – ١٣٧۴

٩) صندلی هخامنشی معرق و منبت – ١٣۴۶ – با همکاری استاد پرویز زابلی (مکان:‌موزه هنرهای ملی)

 صندلی هخامنشی
صندلی هخامنشی

١٠) به انضمام سفارش هائی که متاسفانه اطلاعاتی از زمان ساخت و مکان آن ها در دست نمی باشد، مانند:

ستون معرق در منزل شخصی (شمیران)

تابلو و مبلمان منزل شخصی رحیمی نژاد(تهران)

سرویس مبلمان، پذیرائی، نهار خوری و بوفه، منزل شخصی فیروزی(تهران)

 نهارخوری فیروزی
نهارخوری فیروزی

سرویس کامل پذیرائی، نهار خوری و بوفه، منزل شخصی ضرغامی(کانادا)

تابلوی پیر چنگ زن منزل شخصی لاله(تهران)

سرویس معرق قهوه خوری چهار نفره منزل شخصی آزمایش(نامعلوم)

کوزه تمام معرق(نامعلوم)

و تابلوی شام آخر مسیح – به سرقت رفته از منزل استاد (نامعلوم)

و…

آخرین افتخار استاد، اجرای معرق بیش از یکصد اسماء متبرکه در زمینه خاتم بروی عرق چین حضرت رضا(ع) می باشد ( با همکاری فرزندان و نظارت ایشان) به سفارش آستان قدس رضوی ١٣٧۶.

تدریس: متاسفانه ایشان در سال ١٣۵١ بر اثر سانحه تصادف نیمی از بدنشان فلج شد و دیگر نتوانستند با دستان خود اثری خلق کنند، اما این حادثه در ارادهء آهنین استاد کار ساز نبود چرا که ایشان به تدریس و آموزش روی آرودند و به پرورش هنرمندانی در این زمینه پرداختند از این دوره میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

· تدریس خصوصی در کارگاه خانگی – سالهای ١٣۶٠ الی ١٣٨٣ – خیابان تهران نو تهران

· تدریس در مجتمع دانشگاه هنر ١٣۶٩ تهران

· تدریس و مدیریت هنرسرای سنتی طاهر امامی – ١٣۶٨ – خیابان خردمند تهران

· تدریس و مدیریت آموزشگاه هنرهای زیبا – ١٣۶۵ – خیابان ابن سینا تهران

تحقیقات: استاد در این مدت نیز به تحقیق و مطالعه به روی چوبها و عناصر دیگر در این هنر می پرداخت، امروزه استفادهء بیش از ٧٠ نوع چوب و فلزات و حتی جواهر و سنگ ها در معرق مدیون زحمات چندین ساله استاد می باشد، به انضمام شناسائی ١٢٠ رنگ در گردو که به اعجاز درخت گردو معروف می باشد، علاوه بر آن زمینه رنگ مشکی، قهوه ای، ابر و باد و رنگ های دیگر در معرق ابتکار این هنرمند خوش ذوق می باشد.

نمایشگاه ها: استاد در نمایشگاه های بسیاری در داخل و خارج از کشور به صورت مستقیم حضور و یا حتی آثارشان شرکت داشتند، از این دست میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

· نمایشگاه مونترال ١٩٨۵م میز کنفرانس ٢۴ نفره طرح استاد بهادری – کار گروهی هنرمندان فرهنگ و هنر برنده مدال طلا و اعطای دیپلم هنری

· نمایشگاه صنایع دستی لندن – ١٣٣۴ – میز چنگ اسلیمی از جنس گردو

· نمایشگاه دهه فجر لندن ١٣٧٣ – – ۵٠ اثر هنری و یک میز کنفرانس منبت و معرق ٢۴ نفره با نظارت کامل استاد طاهر امامی و یک تابلو با اجرای استاد در سال ١٣٣۵

· نمایشگاه هنر ایران دوسلدروف آلمان ١٣٧٠ – لوح تقدیر

· نمایشگاه متخصصین نگارگری چوب در کاخ موزهء سعدآباد ١٣٧۶ – لوح تقدیر

· نمایشگاه چلستون اصفهان – دانشگاه مجتمع هنر ١٣۶٩- لوح تقدیر

· نمایشگاه باغ ارم شیراز – گروهی از هنرمندان ١٣٧٠

· نمایشگاه بین المللی بروکسل ١٣٣٨ – میز ٢۴ نفره نقش اسلیمی مرحوم عیسی بهادری – کسب مدال طلا ( کار گروهی هنرمندان )

· نمایشگاه آثار جاویدان معرق ١٣٧۶ – سعدآباد ( گروه شاگردان استاد)

مرمت آثار:

استاد در تعمیر و مرمت آثار قدیمی تبحر و ظرافت خاص داشتند، ایشان افتخار مرمت اماکن متبرکه را نیز در کارنامه خود دارند:

· تعمیر و مرمت اجناس قدیمی و عتیقه در سفارت ایران در لندن – ١٣٧۴ – سرپرست گروه

· تعمیر ضریح حضرت شاهزاده حسین(ع) – قزوین – ١٣۴٠

· تعمیر ضریح حضرت رقیه و زینت(س)

· تعمیر، مرمت و روغن کاری آثار منبت، معرق و مشبک در هنرهای ملی ایران ١٣٧٢

لوح های تقدیر:

· لوح تقدیر روز بزرگداشت جهانی صنایع دستی از دانشگاه هنر ١٣٨١

· لوح تقدیر روز جهانی صنایع دستی ٢٠ خرداد – دانشکده هنرهای تجسمی و کاربردی

· لوح تقدیر از نمایشگاه هنر ایران دوسلدروف آلمان ١٣٧٠

· لوح تقدیر از نمایشگاه متخصصین نگارگری چوب در کاخ موزهء سعدآباد ١٣٧۶

· لوح تقدیر از نمایشگاه چلستون اصفهان – دانشگاه مجتمع هنر ١٣۶٩

متاسفانه از سال ١٣٨٣ به این سو، استاد به دلیل ضعف جسمانی و بستری بودن نتوانستند به نظارت، تعلیم و تدریس ادامه دهند و کارگاه خانگی ایشان نیز جمع آوری شد.

» نویسنده : بهروز امامی – فرزند استاد

نمایشگاه صنایع دستی

صنایع دستی آباده از شهرت جهانی برخوردار است. بخصوص منبت آباده که در جهان معروف است. معرق و مشبک نیز شهرت جهانی دارند. آباده استادان منبت کار بزرگی دارد. از میان اساتید قدیم میتوان به استاد احمد و علی امامی اشاره کرد. سازمان صنایع دستی آباده تلاش دارد با با برگزاری کلاس های صنایع دستی، از قبیل منبت، معرق، مشبک و نیز بافت گلیم هنرجویان را با این صنایع آشنا سازد. استادان مجرب و کارآزموده صنایع دستی تمام تلاش خود را میکنند تا این هنر را به نحو احسن به هنرجویان آموزش دهند. هم اکنون نمایشگاهی از آثار کارآموزان صنایع دستی به همت سازمان صنایع دستی آباده، میراث فرهنگی و گردشگری آباده و همکاری اداره ارشاد برگزار شده است. این نمایشگاه که ار تاریخ 26 شهریور ماه آغاز به کار کرده است به مدت یک هفته پذیرای علاقه مندان خواهد بود. در این نمایشگاه آثار خانم هایی که در صنایع دستی آموزش دیده اند به نمایش گذاشته شده است. آثار بسیار زیبایی است. و بسیار خوب کار شده اند.

نمایشگاه صنایع دستی

شما عزیزان میتوانید برای بازدید از نمایشگاه صبح ها از ساعت 8 الی 12 و بعداز ظهر ها از ساعت 4 الی 7 به محل برگزاری نمایشگاه (ساختمان شرکت فرش قدیم) مراجعه نمایید.

سازمان صنایع دستی همچنین برای فصل پاییز هنرجو می پذیرد. یک دوره آموزشی سه ماه طول میکشد. کلاس ها زیر نظر صنایع دستی استان، کاملا رایگان بوده و تحت آموزش بهترین اساتید آباده برگزار می شوند. شما عزیزان میتوانید برای ثبت نام به سازمان صنایع دستی مراجعه کنید یا در خود نمایشگاه اقدام نمایید.

مدارک لازم برای ثبت نام : دو قطعه عکس ، دو برگ کپی شناسنامه و یک پوشه . کلاس ها سه روز در هفته و از ساعت 8 الی 11 صبح تشکیل می شود.اگر هنر جویان دوره مقدماتی را با موفقیت بگذرانندمیتوانند در دوره پیشرفته ثبت نام نماییند.

متاسفانه هنوز استقبال قابل توجهی از طرف آقایان صورت نگرفته است. خانم ها اعظم و عصمت مقامی اساتید خانم ها هستند که در زمینه معرق و منبت آموزش خواهند داد.

در زیر میتوانید عکس های نمایشگاه را ببینید.

صنایع دستی آباده   abadehnews.ir

صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir

صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir

صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir

صنایع دستی آباده   abadehnews.ir صنایع دستی آباده   abadehnews.ir

منبت و منبت‌کار: استاد علی امامی

منبت کاری مانند خاتم کاری از هنرهائی است که در دوران صفویه راه پیشرفت و ترقی را به سرعت پیمود و هنرمندان منبت کار آثار بسیار زیبائی در این دوره از خود باقی گذاردند؛ ولی در دوره قاجاریه به علت عدم توجهی که به هنر و هنرمندان شد، این هنر نیز در بوته‌ی فراموشی ماند و رو به انحطاط نهاد، تا این که با ظهور سلسله پهلوی هنر منبت نیز مانند سایر صنایع مستظرفه مورد توجه قرارگرفت و موجبات احیای این هنر فراهم گشت.

یک فرد با ذوق و علاقمند به این هنر، اگر بخواهد برای اولین بار با فنون و اصول منبت کاری آشنا شود و به فراگرفتن این هنر اشتغال ورزد باید گام نخستین را از کوی طراحی بردارد و پس از آن با آشنائی کامل به انواع چوب‌ها و وسایل کار و آموختن فن درودگری، هنر مشبک را تعقیب و فنون موزائیک کاری، معرق کاری، رنگ کاری و رویه کوبی را فرا گیرد.

برای توضیح مختصر هر یک از فنون ذکر شده می توان چنین گفت:

منبت کاری در دو نوع ریز و درشت برروی چوب و عاج و استخوان انجام می شود و شامل مجسمه سازی، نیمرخ و تمام رخ، گلبرگهای اسلیمی، ختائی و غیره می‌باشد.
مشبک کاری در تزیین قابها و سایر وسایل تجملی به کار برده می شود و معمولاً بر روی چوبهای گوناگون و عاج و استخوان انجام می شود.
معرق کاری و موزائیک کاری شامل قرار دادن چوبهائی به رنگهای طبیعی و عاج و استخوان و صدف در کنار هم و به هم آمیختن آنها و ایجاد یک سری نقشه های زیبا و بدیع مانند اشکال گوناگون هندسی، برگ اسلیمی،  مینیاتور و نظائر آن است.

رنگ کاری و رویه کوبی به منظور زیباتر ساختن و جلا بخشیدن به کارهای منبت کاری است تقریباً مراحل نهائی کار است و در هنر تزئینی منبت مورد نظر هنرمندان و صاحبنظران این فن می‌باشد. رنگ کاری و رویه کوبی علاوه بر افزودن بر زیبائی اثر، چوب را از گزند رطوبت و گرما و نظائر آن حفظ می‌کنند.

وبلاگ خبری آباده miz-moaragh

در بین شهرهای ایران دو شهر آباده و شیراز از مراکزی است که در آن منبت کاری و سایر رشته های این هنر رواج بسیار دارد و مخصوصاً در شهر آباده هنر مزبور رونق بیشتری دارد. در سال ۱۳۱۱ که به دستور رضا پهلوی به منظور متمرکز ساختن هنرهای ملی، «هنرستان صنایع قدیمه» تأسیس گردید، مرحوم احمد امامی که از هنرمندان بنام و از استادان بزرگ منبت کاری به شمار می‌رفت و در شهر آباده سکنی داشت به منظور ایجاد کارگاه منبت کاری و تعلیم هنرجویان به تهران دعوت شد. مرحوم احمد امامی به همراهی فرزند خود، علی امامی به تهران آمد و کارگاه منبت، به همت این استاد فقید تأسیس گردید. استاد امامی تا سال ۱۳۱۹ خدمات ارزنده و شایان توجهی در جهت پیشرفت منبت و پرورش هنرمندان قابل و باذوقی در این زمینه انجام داد و آثار نفیس و زیبائی از خود باقی گذاشت.بعد از درگذشت استاد احمد امامی، فرزند با ذوق و هنرمند او – علی امامی – ریاست کارگاه منبت کاری را عهده دار شد و به آموزش هنرجویان و علاقمندان این هنر پرداخت.

علی امامی

استاد علی امامی


وی در سال ۱۲۹۱ در شهر آباده دیده به جهان گشود و بعد از طی دوران تحصیل، با شوق و علاقه وافری که به هنر آبا و اجدادی خود نشان می داد، تحت نظر و تعلیم پدر هنرمند خویش، به آموختن اصول مقدماتی فن منبت کاری مشغول شد وبا استعداد قابل توجهی که داشت پدرش او را همراه خود به تهران آورد.
علی امامی از این پس به ادامه کوششهای هنری در کارگاه منبت اشتغال ورزید و بعد از فوت پدر، از آنجا که استادی لایق و با کفایت به شمارمی رفت در رأس این کارگاه، به تعلیم هنرجویان و خلق آثار زیبا و پر ارزش منبت پرداخت.
در کارگاه منبت کاری هنرهای زیبای کشور چهارده نفر هنرمند و هنر جو تحت نظر استاد علی امامی به تهیه آثار ارزنده هنری اشتغال دارند که در این جا از آنان به ترتیب یاد می شود:
آقایان پرویز زابلی، عباس شهمیرزادی، محمد طاهر امامی، عزیز الله ویزائی، عباس امین، قاسم شهریه، محمد علی شیرازی، حسن احیائی، شاپور گودرزی، حسین اعیان، اکبر حاجی قاسمی، حسن حلج، اکبر سریری، حسن آزاد خوانی.

شاگردان استاد علی امامی

از جمله آثار پرارزش و ممتازی که تحت نظر و هدایت آقای علی امامی به وسیله هنرمندان کارگاه منبت کاری هنرهای زیبای کشور ساخته شده و موجبات شناساندن بیشتر کشور ما را به جهانیان فراهم ساخته کارهای زیر را می توان نام برد:

ـ بوفه بزرگ هفده کشوئی منبت و معرق و مشبک کاری که در سال ۱۳۱۹ ساخته شدهاست.  این اثر در زمان سلطنت رضا پهلوی، در نمایشگاه امتعه وطن، به معرض نمایش گذارده شد و از طرف نمایشگاه مزبور به اخذ مدال نائل گردید.

boofe7keshoei

ـ میز گرد به وسعت یک متر و پنجاه سانت که سطح آن از طرحهای شاه عباسی معرق و اطراف پایه های آن منبت کاری شده است. این میز بسیار نفیس در نمایشگاه سازمان صنایع کشور به معرض نمایش گذارده شد و مورد توجه و استقبال شرکت کنندگان در نمایشگاه مزبور قرار گرفت و مدال ممتاز نمایشگاه را کسب نمود.

safe-roomizi

میز مربع مستطیل به طول ۵ متر و به عرض یک متر و بیست سانت. کلیه سطح این میز از عاج و صدف و استخوان و چوبهای گوناگون با رنگهای طبیعی معرق کاری شده و اطراف میز از چوب فوفل به طور برجسته ساخته شده است.
پایة این میز به سبک معماری است. میز مزبور در نمایشگاه جهانی بروکسل نمایش داده شد و مورد توجه و استقبال بینندگان و شرکت کنندگان واقع گردید و به اخذ مدال طلای«گراند پری» بزرگترین و ارزنده‌ترین جایزه نمایشگاه نائل گردید.
ـ کارگاه منبت کاری، در نمایشگاه دیگری که در سال ۱۳۲۵ از طرف وزارت فرهنگ در محل فعلی ساختمان مجلس سنا برگزار شده بود شرکت کرد و با نمایش آثار متعددی از معرق و منبت، مدالهائی ذیقیمتی دریافت کرد.

teke-boofe boofe

منبع:  قلم :: وبلاگ خبری آباده:: (مریم شریفی/ فرشی، مهدی. “با کارگاه منبت کاری هنرهای زیبای کشور آشنا شوید”. دوره ۱، ش۳ (دی ۴۱)

همچنین مقاله فوق در دو قالب متفاوت برای دانلود گذاشته شده است برای دانلود روی لینک های زیر کلیک کنید

+ به صورت فلش (نگارش جدید- قابل چاپ – دانلود از صفحه دانلود abadehnews)

+ به صورت PDF (نگارش جدید- قابل چاپ- دانلود از جعبه دانلود)

++ به صورت فلش (نگارش جدید- قابل چاپ -دانلود از جعبه دانلود)

+ به صورت جاوا ( کتاب الکترونیک مخصوص موبایل ) قابل استفاده بر روی اکثر گوشی ها

بعد از دانلود ، فایل را به گوشی خود منتقل کرده و سپس نصب کنید .

برای دانلود راست کلیک کرده و …save target as را انتخاب نمایید.

هنر منبت كاری

كلمه ي منبت به معني كنده كاري روي چوب مي باشد و منبت كار كسي است كه روي چوب عمل كنده كاري را انجام مي دهد. اين فن ، سابقه اي بسيار طولاني دارد؛ تا حدي كه آغاز تاريخ منبت را مي توان به زماني نسبت داد كه انسان براي اولين بار با ابزارهاي تيز و برّنده آشنا و چوب را تراش داده است .

منبت كاري در ايران پيشينه اي بسيار طولاني دارد و يادگاري از دوران گذشته مي باشد كه براي رسيدن به مراحل فعلي راهـي بس طولاني را پيموده است و شـايد بتوان گفت كه تاريخ منبت كـاري در ايران به زماني مي رسد كه ايرانيان با مصارف گوناگون چوب آشنا شدند ؛ و با اين توضيح در واقع نمي توان  تاريخ منبت كاري را جدا از تاريخ استفاده چوب دانست. هنر منبت کاری    آباده

باستان شناسان و مورخان تاريخ ، استفاده از چوب براي ساخت خانه ها را در ايران مربوط  به 4200 سال پيش از ميلاد مسيح دانسته اند كه مقارن با عصر حجر و دوراني كه بومي ها قبل از مهاجرت آريايي ها در ايرن زندگي مي كردند، مي دانند.

قطعات چوبي در يكي از مقبره هاي شهرستان فسا، در استان فارس، به دست آمده كه مربوط به 5000 سال قبل بوده و نشان دهنده ي اين است كه ايرانيان باستان از چوب براي ساخت ابزارهاي مختلف استفاده مي كرده اند.

استفاده از چوب در زمانهاي  مختلف در ايران مرسوم بوده و در كشاورزي ، خانه سازي و همچنين ساخت آلات و ابراز استفاده مي شده است. از ظهور سلجوقيان تدريجاً استفاده از چوب شكل عوض كرده و كنده كاري روي چوب مرسوم شده كه متأسفانه نمونه هاي چنداني از هنر صنعت چوب ِ در اين دوره در دست نيست؛ ولي با توجه به دو قطعه از يك منبر ساخته ي قرن 12 ميلادي كه مربوط به اواخر دوره ي سلجوقيان است و هم  اينك در موزه  نگهداري مي شود ، درمي يابيم كه تزئين چوب با گل و بوته هاي برجسته و فرو رفته (شبيه به منبت امروزي) رواج داشته است. آثار صنعت منبت  كاري در دوره ي چنگيز و تيمور نسبتاً بيشتر است و نقوش ايراني و طرح هاي چيني فراواني به چشم مي خورد، از آثار اين دوره مي توان منبر مسجد نائين به تاريخ سال 711 هجري قمري و مرقد حضرت عبدالعظيم در شهرري  را نام برد كه   با اشكال هندسي و برگ هاي مدور تزئين شده است .

در عصر تيموريان شيوه ي منبت كاران دوره ي مغول ها ادامه يافت و از نمونه هاي خوب اين دوره ” دو لنگه ي در ” متعلق به نيمه هاي دوم قرن پانزدهم ميلادي (قرن 9 هجري قمري) است كه در موزه متروپوليتن نگاهداري مي شود. رُويه ي اين دولنگه در، به قطعات مربع تقسيم و داخل هر كدام نيز تقسيمات ديگري شده و تزئينات آن عبارت است از اشكال هندسي و برگهاي ظريفي كه معمولاً تذهيب كاران دوره تيموري از آنها استفاده مي كردند. در دوره ي زنديه و قاجار، منبت كاري رو به انحطاط رفت و ساختن درهاي منبت و قطعات بزرگ ، جاي خود را به قطعات كوچكتر مانند رحل قرآن و قاب آئينه داد.

به طور كلي آثار معتبري از گذشتگان در دست نيست و علت آن امر را مي توان عمر كوتاه چوب كه به مرور از بين مي رود و همچنين عدم نگهداري درست وسايل چوبي به دليل نبود مواد و وسايل حفاظتي (مانند لاكها و رنگهايي كه امروزه استفاده مي شود) دانست. ولي با اين حال ، آثار نسبتاً قديمي از منبت كاري در كشور ما به جاي مانده كه بيشتر بر روي در مقبره ها، منابر و در مساجد انجام شده و دليل سالم ماندن آن نيز به خاطر احترام مذهبي مردم به اين اماكن مي باشد كه قدمت بعضي از آنها به 1000 سال هم مي رسد.

در حال حاضر منبت كاري در گوشه و كنار ايران رواج دارد و مي توان گفت كه در شهرهاي تهران، اصفهان، شيراز، آباده، شاهرود و … نسبتاً منبت كاري بيشتر انجام مي شود. طرح هاي اصيل ايراني شامل اسليمي ها، ختايي، گل و بوته، گل و مرغ و … مي باشد كه تدريجاً انواع طرح هاي خارجي مانند گوشواره اي، فرشته اي و … جاي آن ها را مي گيرند.

باستان شناسان و مورخان ، تاريخ استفاده از چوب براي ساخت خانه ها در ايران را مربوط  به 4200 سال پيش از ميلاد مسيح دانسته اند كه مقارن با عصر حجر است يعني زماني كه بومي ها قبل از مهاجرت آريايي ها در ايران زندگي مي كردند .

منبع : هنر های چوبی

منبت کاری

منبت‌کاري، در استان فارس بيشتر در شهرهاى شيراز و آباده رواج  دارد. هرچندمنبت    قلم :: وبلاگ خبری آباده :: شهرت آباده بيشتر است و هنرمندان بى‌شمارى در خدمت    اين هنر و صنعت بوده‌اند. تا سال ۱۳۱۵ شمسى آثار متنوع منبت در فارس توليد مى‌شد. اشيايى مانند ضريح چوبى و در ِبقاع متبرکه، قاب آينه در اندازه‌هاى مختلف از جيبى تا بزرگ، تخته ريسمان (به جاى قرقره ريسمان)، جعبه لوازم آرايش، جعبه جواهر، مجرى (جعبه‌اى کوچک)، سوزن‌دان، قلم‌دان، چوب‌ سيگار، چوب چپق، انواع قاشق، تخته نرد، تخته حنابندي، پارو، ميانه قليان، سيني، بشقاب، کاسه، کاسه تار و کمانچه و کشکول و …

امروزه توليدات منبت شامل موارد زير است:

آجيل‌خوري، قاب عکس، جاى لوازم‌التحرير، سينى (به تعداد بسيار ناچيز)، بشقاب (به تعداد بسيار ناچيز)، تُنگ (به تعداد بسيار ناچيز، قوطى سيگار، جعبه شيرينى‌خوري، جعبه قاشق و چنگال، جعبه آرايش، جاى دستمال کاغذي، جاى کاغذ يادداشت و قلمدان (به تعداد بسيار ناچيز) و …

در موزه‌هاى جهان نيز از آثار منبت هنرمندان و استادان فارس وجود دارد که گرچه نام و تاريخى بر روى آنها مشاهده نمى‌شود، اما تعلق آنها به هنر فارس قطعى است. در اين ميان قاشق‌هاى شربت‌خورى آباده از اهميت خاصى برخوردار است که اوج هنر منبت را در اشياى کوچک به نمايش مى‌گذارد.

کهن‌ترين اثرهاى منبت فارس

از آنجا که چوب به دليل عدم مقاومت در برابر زمان، زود پوسيده مى‌شود، در تمام ايران اثرى کهن‌تر از سده چهارم وجود ندارد و اين آثار در مساجد، حسينيه‌ها و بقاع متبرکه باقى مانده است. کهن‌ترين آثار موجود در فارس عبارتند از: صندوق منبت بقعه متبرکه سيد ميرمحمد (ع) در شيراز که از سده هفتم هـ.ق به جاى مانده است و از نادرترين آثار هنرى فارس است که در جريان هجوم‌ها و جنگ‌ها، سالم مانده، منبر مسجد جامع سوريان از شهرستان بوانات که از سال ۷۷۱ هـ.ق باقى است و در موزه ملى ايران نگه‌دارى مى‌شود، منبر مسجد جامع اقليد با کتيبه چوبى سردر آن به تاريخ ربيع‌الاول ۸۴۹ هـ.ق و در منبت با تاريخ ۱۰۰۸ هـ.ق و دو ضريح امامزاده حمزه روستاى بزم شهرستان بوانات که از دوره شاه عباس اول يعنى حدود ۱۰۰۷ هـ.ق بر جاى مانده است.

انواع طرح منبت

طرح‌هاى منبت بى‌شمار است اما متداول‌ترين آنها شامل طرح‌هاى اسليمى لچک براى گوشه‌ها، اسليمى حاشيه، گل سرخي، گل نرگس، توأم، گل مينا، بُته فندقي، گل، گل و مرغ، کتيبه، جعبه دستمال کاغذي، صورت پادشاهان، تخت‌جمشيد و ديس و سينى و طرح دسته‌هاى قاشق است.

استادان و هنرمندان منبت‌کار فارس

استاد آقا شيخ، استاد ميرزا آقا شيخ، استاد محمد آقا شيخ، حسين آقا شيخ، آقاجاني، استاد مشهدى آقا، کربلايى عباس قاشق‌تراش، حبيب قاشق‌تراش، آقا على اکبر قاشق‌تراش از دوره قاجار و استاد احمد صنيعي، استاد شکراله زائر پور، استاد جلال برومند، استاد احمد امامي، استاد فتح‌الله حق‌شناس، استاد حبيب‌الله زائر پور، استاد عبدالله صنيعي، استاد فتح‌الله صنيعي، استاد حسين صنيعى و استاد حسين قاشق‌تراش (منبتي) از دورهٔ پهلوى اول، استاد خليل امامي، استاد على امامي، استاد جواد صنيعي، استاد ميرزا نعيم مشرفى در دوره پهلوى دوّم و نيز استادان برجسته معاصر در منبت آباده؛ محمدطاهر امامي، على‌اصغر صنيعى آباده‌اى و بهرام منبتى که به کارهاى هنرى بسيار ارزشمند اشتغال داشته‌اند.

منبع : پرتال اینترنتی آفتاب

تاريخچه منبت كاري

هنر تزئيني و باستاني منبت كه يكي از زيباترين و پرارزشترين آثار دستي هنرمندان كشور ما به شمار مي‌رود، از قرن‌ها پيش مورد توجه ايرانيان بوده و مي توان ادعا كرد كه پايه و اساس اغلب هنرهاي دستي امروز در اين كشور و ساير ممالك جهان بر روي قواعد و اصول اين هنر قرار دارد. آثار هنر منبت هم اكنون در تمام موزه‌ها، كاخهاي سلطنتي، معابد و مساجد قديمي ايران و ساير كشورهاي جهان كم و بيش موجود مي‌باشد.

مشاهدة اين آثار نشان مي دهد كه عشق به زيبائي در تمام دوره‌ها، موضوع اصلي هنرهاي ملي بوده هنرمندان سرزمين ما، هميشه زيبائيهاي طبيعت را به صورت طرحها و نقوش مختلف بر روي چوبها و كاشيها و صفحات كتابها منعكس ساخته‌اند.

عکس از سایت abadeh.net
عکس از سایت abadeh.net

در دنياي امروز نيز براي هنر منبت ارزش و اهميت خاصي قايلند و به همين جهت آثاري كه در زمينه منبت كاري و ساير رشته هاي آن مانند مشبك و معرق كاري در نمايشگاههاي بزرگ جهان عرضه شده با حسن استقبال و توجه زياد روبرو گرديده و به دريافت نشانهاي گرانقدري نيز نايل آمده است.

بايد دانست كه استادان هنرهاي تزئيني نيز قسمت عمده اي از معروفيت هنر خود را مديون دستهاي هنر پرداز هنرمندان منبت مي‌دانند.

يك فرد با ذوق و علاقمند به اين هنر، اگر بخواهد براي اولين بار با فنون و اصول منبت كاري آشنا شود و به فراگرفتن اين هنر اشتغال ورزد بايد گام نخستين را از كوي طراحي كه يكي از رشته هاي منبت كاري است بردارد و پس از آن با آشنائي كامل به انواع چوب‌ها و سايل كار و آموختن فن«درودگري»، هنر مشبك را تعقيب و خود را براي فرا گرفتن اصول ساير رشته‌ها آماده سازد. رشته هاي موزائيك كاري- معرق كاري- رنگ كاري و رويه كوبي نيز كه هر كدام به موقع خود، داراي ارزش و اعتبار فوق العاده‌اي مي‌باشند در شمار اصولي قرار دارند كه بايد براي تعليم يك هنر جوي منبت كاري مورد توجه واقع شوند.

طراحي

در حقيقت، طراحي يك پروژه ابتدائي است كه موضوع و ايده هنرمند را برروي صفحات جامد منعكس مي كند، البته اين رشته بايد توأم با فرا گرفتن نقاشي ووجود وسايل و ابزار لازم براي فن مزبور باشد.

منبت كاري

اين رشته كه خود به دو نوع ريز و درشت برروي چوب و عاج و استخوان انجام مي شود شامل مجسمه سازي نيمرخ و تمام رخ -گلبرگهاي اسليمي، ختائي و غيره مي‌باشد.

مشبك كاري

اين هنر براي تزيين قابها و ساير وسايل تجملي به كار برده مي شود و معمولاً بر روي چوبهاي گوناگون و عاج و استخوان انجام مي گردد.

معرق كاري و موزائيك

موزائيك و معرق كاري عبارت از قرار دادن چوبهائي به رنگهاي طبيعي و عاج و استخوان و صدف در كنار هم و به هم آميختن آنها و ايجاد يك سري نقشه هاي زيبا و بديع مانند اشكال گوناگون هندسي، و برگ اسليمي، مينياتور و نظائر آن است.

درودگري

همانطور كه در مقدمه اين مقال، ذكر شد، درودگري جزو اصول مقدماتي آموزش منبت كاري به علاقمندان و هنر جويان اين فن است زيرا درودگري وسيلة بسيار خوبي است براي شناساندن صحيح چوبهاي مختلف و آموختن استيل كار به هنر جوي منبت كار.

رنگ كاري و رويه كوبي

اين مرحله كه به منظور زيباتر ساختن و جلا بخشيدن به كارهاي منبت كاري است تقريباً در مراحل نهائي است و در هنر تزئيني منبت مورد نظر هنرمندان و صاحبنظران اين فن مي‌باشد. رنگ كاري و رويه كوبي علاوه بر افزودن بر زيبائي اثر، چوب را از گزند رطوبت و گرما و نظائر آن حفظ و حراست مي‌كنند.

كارگاه منبت كاري چگونه ايجاد شد؟

منبت كاري نيز مانند خاتم كاري از هنرهائي است كه در دوران صفويه راه پيشرفت و ترقي را به سرعت پيمود و هنرمندان منبت كار آثار بسيار زيبائي در اين دوره از خود باقي گذاردند ولي در دوره قاجاريه به علت عدم توجهي كه به هنر و هنرمندان شد، اين هنر نيز در بوتة فراموشي ماند و رو به انحطاط نهاد، منبت كاري در سالهای 1300 مجدداً ً راه تكامل را پيمود.

در بين شهرهاي ايران دو شهر آباده و شيراز از مراكزي است كه در آن منبت كاري و ساير رشته هاي اين هنر رواج بسيار دارد و مخصوصاً در شهر آباده هنر مزبور رونق بيشتري دارد. و در سال 1311 به منظور متمركز ساختن هنرهاي ملي، «هنرستان صنايع قديمه» تأسيس گرديد، مرحوم احمد امامي كه از هنرمندان بنام شهر آباده و از استادان بزرگ منبت كاري به شمار مي‌رفت و در شهر آباده نيز سكني داشت به منظور ايجاد كارگاه منبت كاري و تعليم هنر جويان به تهران دعوت گرديد. مرحوم احمد امامي به همراهي فرزند خود، علي امامي به تهران آمد و كارگاه منبت، به همت اين استاد فقيد تأسيس گرديد. مرحوم استاد امامي تا سال 1319 كه در قيد حيات بود خدمات ارزنده و شايان توجهي در جهت پيشرفت منبت و پرورش هنرمندان قابل و باذوقي در اين زمينه انجام داد و آثار نفيس و زيبائي از خود باقي گذارد كه فعلاً در موزة هنرهاي ملي نگاهداري مي‌شود.

بعد از در گذشت استاد احمد امامي ، فرزند با ذوق و هنرمند او علي امامي رياست كارگاه منبت كاري را عهده دار شد و به آموزش و پرورش هنرجويان و علاقمندان اين هنر پرداخت.  علي امامي به سال 1291 در شهر آباده ديده به جهان گشود و بعد از طي دوران تحصيلي، با شوق و علاقه وافري كه به هنر آباء و اجدادي خود نشان مي داد، تحت نظر و تعليم پدر هنرمند خويش، به آموختن اصول مقدماتي فن منبت كاري مشغ

صنایع دستی آباده

برداشت از کتاب بازیهای محلی آباده، نوشته جمشید صداقت‌کیش

از صنایع دستی آباده ابتدا از منبت کاری باید نام برد که شهرت خاص و عام دارد و در تمام کتاب‌های سیاحان ثبت شده است، به ویژه قاشق‌های شربت‌خوری که شهرت جهانی دارد و هیچ موزه یا کلکسیون چوبی وجود ندارد که از قاشق شربت‌خوری آباده در آن وجود نداشته باشد. متأسفانه هنر قاشق سازی اینک از بین رفته و در سایر رشته‌های منبت از جمله کاسه، بشقاب، دیس و سینی، تخته نرد، قاب عکس و… جای آن را گرفته است و باز شهرت برخی از این محصولات عالم‌گیر است و هنرمندان آن قابل ستایش و عزیز.

از صنایع دیگر آباده ملکی دوزی و گیوه دوزی است که اینک جنبه هنر تزیینی آن نسبت به صنعت بیشتر شده و نیز از شهرت زیادی برخوردار است.

از صنایع دیگری که امروزه بازارهای جهان به نام آباده می‌شناسد (فرش آباده) است که حدود ۲۰ سال است در بازارهای جهان با طرح و رنگ خاص عرضه می‌شود و نشانگر (فرش آباده) می‌باشد و بازارهای اروپا و آمریکا و حتی آفریقا را قبضه کرده است و بنابراین هیچ کتابی و کاتالوگی که درباره فرش ایران که در بیست سال اخیر نوشته شده نمی‌توانید بیابید که بحثی از فرش تجارتی آباده نکرده باشد و طرحی از نمونه های آن ارایه نداده باشد.